Ja, ook met de fiets ben je welkom. In de zomermaanden juli en augustus mag de fiets zelfs de hele dag mee, terwijl dat buiten de zomer alleen in het dal mag. Koop daarvoor een Fietskaart Dal en gebruik een van de aangewezen fietsplekken in de trein. Wel geldt altijd: er moet voldoende ruimte zijn. Zijn de fietsplekken vol, dan kan de hoofdconducteur besluiten dat er geen fiets meer bij kan. Veiligheid staat daarbij voorop. Zet bijvoorbeeld nooit een fiets voor de nooddeur van de machinist.

Waarom zijn er niet gewoon meer fietsplekken?

Elke fietsplek extra fietsplek zou ten koste gaan van een zitplek zitruimte. Een trein heeft nu eenmaal een beperkte hoeveelheid ruimte. Daar komt bij dat fietsplekken vooral in de zomer populair zijn. De vraag is dus: richten we onze treinen in op de drukste fietsdagen van het jaar, of zorgen we het hele jaar voor zoveel mogelijk zitplaatsen? Ook rijden onze treinen door het hele land. Als deze naar Den Helder rijdt, is die extra fietsplek misschien handig, maar zodra deze trein ergens anders rijdt, is die fietsplek overbodig.

NS kiest ervoor om treinen in de eerste plaats zo in te richten dat we zoveel mogelijk reizigers comfortabel mee kunnen. Tegelijkertijd maken we in nieuwe treinen wel meer ruimte voor fietsen.

Waarom kan ik met een fietskaartje soms toch niet mee?

Een Fietskaart geeft geen garantie op een plek in een specifieke trein. Als alle fietsplekken bezet zijn, zul je helaas een volgende trein moeten nemen. Dat is vervelend, maar nodig om de trein veilig te laten rijden. De hoofdconducteur is verantwoordelijk voor de veiligheid in de trein en bepaalt daarom of er nog een fiets bij kan.

Waarom heeft NS geen speciale fietswagons?

Dat klinkt niet gek, maar op het Nederlandse spoor is de ruimte beperkt. Een extra fietsrijtuig kan gevolgen hebben voor de dienstregeling. Veel fietsen tegelijk in- en uitladen kost tijd, terwijl Nederlandse treinen vaak maar kort op een station stilstaan. Als de trein langer stil moet staan, zouden we de reistijd moeten verlengen, kunnen we minder treinen rijden of er ontstaat vertraging.

In het buitenland zijn soms wel extra fietsrijtuigen.

Dat klopt. Daar kan het soms wel. Daarom biedt NS in Nederland sinds jaren de OV-fiets. Die is op veel stations beschikbaar. Wie een kort ritje maakt kan zo ook zonder eigen fiets eenvoudig de reis vervolgen.

Tijdens het raceweekend verwacht NS dagelijks ongeveer 50.000 reizigers naar het evenement en weer naar huis te brengen. Om dit in goede banen te leiden, zijn er ruim 300 extra collega’s per dag aan het werk om reizigers te ondersteunen en de doorstroming te bevorderen. Dit is een omvangrijke operatie, aangezien normaal gesproken tussen Zandvoort en Haarlem slechts twee tot vier treinen per uur rijden.

Voor NS is het alle hens aan dek. Het is vakantieperiode, ook voor een deel van de NS-collega’s. Naast de Dutch Grand Prix zijn er nog andere evenementen zoals Lowlands in Biddinghuizen. Daarnaast wordt er op verschillende plaatsen in het land door ProRail aan het spoor gewerkt. NS heeft daarom in het hele land de dienstregeling moeten aanpassen. Zodat de meeste treinen daar rijden waar de meeste reizigers worden verwacht. Hierbij is onder andere rekening gehouden met terugkerende forensen en evenementenbezoekers.

Sprintrace op zaterdag

Dit jaar wordt er een sprintrace gereden op zaterdag om 12.00 uur. Hiervoor rijdt NS in samenwerking met de Dutch Grand Prix vijf extra vroege Intercity’s vanuit diverse windrichtingen naar Amsterdam.

Reizigers die tot 1 dag van tevoren in de NS Reisplanner een reis boeken die op zaterdag 22 augustus vóór 9.00 uur aankomt op station Zandvoort aan Zee, kunnen met een Prijs Tijd Deal met 50% korting reizen. Tijdens de zaterdag staat de bezoekers van de Dutch Grand Prix een bomvol programma te wachten, waardoor er al vanaf de vroege ochtend van alles te beleven is op het evenemententerrein. Het loont daarom om vroeg naar het circuit af te reizen.

Belangrijkste maatregelen

Om de drukte in goede banen te leiden en eventuele verstoringen snel te verhelpen, werken NS en ProRail nauw samen en worden de volgende maatregelen getroffen:

• Op donderdag 20 augustus worden de benodigde treinen klaargezet in Amsterdam en Zandvoort.
• Treinen richting Amsterdam worden verlengd en Sprinters tussen Amsterdam en Zandvoort rijden op maximale lengte.
• Elk van deze treinen beschikt over twee machinisten en een conducteur om snelle vertrektijden te garanderen.
• Extra perrons op station Zandvoort en een extra trap op station Haarlem, zorgen voor een optimale scheiding van reizigersstromen.
• Van vrijdag tot en met zondag zijn er dagelijks ruim 300 extra collega's actief om reizigers te informeren en de weg te wijzen
• Extra in- en uitcheckpalen zorgen voor snel in- en uitchecken.
• Overwegen tussen Halfweg en Zandvoort worden afgesloten met omleidingen voor wegverkeer.
• Storingsploegen, een sleeplocomotief en twee reservetreinen staan stand-by om eventuele verstoringen snel te verhelpen.

Tips voor reizigers

NS adviseert reizigers in het hele land om voor vertrek de reisplanner te raadplegen en voldoende tijd te nemen vanwege de extra drukte. Tickets vooraf online kopen, voorkomt wachtrijen. Reizigers zonder abonnement of OV chipkaart/OV pas kunnen ook in- en uitchecken met hun bankpas. Vanwege de grote drukte kunnen fietsen tot 13.00 uur niet mee in treinen richting Amsterdam. Tussen Amsterdam en Zandvoort geldt dit de hele dag. Zie de speciale webpagina voor meer informatie.

Daarnaast kunnen er problemen optreden met de 'tractie', de elektrische aandrijving van de trein, en de omzetters die hoogspanning naar laagspanning omzetten. Vooral in de dubbeldekkers kunnen problemen ontstaan bij hoge temperaturen omdat het zware treinen zijn.

Maatregelen
NS en ProRail nemen verschillende maatregelen tijdens deze warme dagen om ervoor te zorgen dat de kans op verstoringen op het spoor en in de trein zo klein mogelijk wordt. Als de temperatuur zo stijgt en het rond de 30 graden wordt, kunnen er problemen ontstaan aan bijvoorbeeld aan treinen, seinen en wissels. Treinen worden gedurende deze warme dagen extra in de gaten gehouden op mogelijke storingen of defecten en met voorrang uit de dienstregeling gehaald en zo snel mogelijk gerepareerd. Treinen die gerepareerd zijn, komen zo snel mogelijk weer in de dienstregeling door personeel vrij te maken om deze treinen met prioriteit op te halen. 

Lees hier welke maatregelen ProRail neemt aan het spoor. Daarnaast zorgt NS ervoor dat er naast de watertappunten er ook voldoende water te verkrijgen is bij diverse winkels op de stations en hebben de incidentbestrijders van ProRail drinkwater bij zich mocht er een trein stranden. Reizigers krijgen het advies om de NS reisplanner te checken vlak voor vertrek.

Expositie voor reizigers

Ter ere van het nieuwe seizoen van de docuserie Amsterdam Centraal 24/7 presenteert National Geographic een bijzondere expositie met werk van de internationaal erkende National Geographic‑fotograaf Justin Jin. Deze unieke fototentoonstelling, die het dagelijkse leven van het station in beeld brengt, is te zien in de westelijke reizigerstunnel van station Amsterdam Centraal. En is tot stand gekomen in samenwerking met National Geographic Magazine, ProRail en NS. Voor meer informatie klik hier. 

In de dienstregeling van 2026 gaat NS op een flink aantal plekken de eerste trein van de dag eerder rijden en de laatste trein van de dag later. Daarnaast worden Zeeland en Noord-Brabant beter verbonden en gaan er op veel plekken meer treinen rijden, zoals tussen Amersfoort en Deventer. 

Reiziger vaker op tijd 
NS rapporteert de reizigerspunctualiteit - dat wil zeggen of de reiziger op tijd op zijn eindbestemming komt - sinds 1 januari 2025 met kleine vertraging (3 minuten) en grote vertraging (10 minuten of meer), in plaats van 5 en 15 minuten. Hierin worden ook uitgevallen treinen meegenomen.

Tabel: Reizigerspunctualiteit (%)

_{^{* Prognose op basis van voorlopige cijfers. Definitieve cijfers worden begin maart 2026 gepubliceerd in het jaarverslag 2025.
** NS rapporteert per 01-01-2025 punctualiteit op 3 en 10 minuten. Cijfers 2024 zijn gecorrigeerd op 3 & 10 minuten voor vergelijkingsdoeleinden.
*** Tot en met 31-12-2024 rapporteerde NS punctualiteit op 5 en 15 minuten. Prognose 2025 gecorrigeerd op 5 minuten voor vergelijkingsdoeleinden.}}

NS en ProRail hebben samen maatregelen genomen om prestaties op het spoor te verbeteren. NS investeert in het aantrekken van nieuwe collega’s en beschikbaar materieel en langdurige snelheidsbeperkingen zijn verwerkt in de dienstregeling. NS en ProRail hebben samen de dienstregeling betrouwbaarder gemaakt, vooral rond geplande werkzaamheden. Daarnaast is er door slim onderhoud en reparatie van treinen voldoende treinmaterieel beschikbaar. 

Grafiek: Reizigerspunctualiteit 3 minuten per maand in 2025 (%)

Hoewel NS verwacht dit jaar beter te presteren dan in 2024 en zijn afspraken met de overheid te halen, hebben reizigers zeker de afgelopen weken veel hinder gehad op het spoor. Het treinverkeer had last een aantal impactvolle verstoringen. Zo heeft bijvoorbeeld het treinverkeer tussen Utrecht en Den Bosch een week lang stilgelegen door een aanrijding met een vrachtwagen op een spoorwegovergang en is het treinverkeer rond Zwolle twee dagen ontregeld geweest door een poging tot koperdiefstal. 

Zorgen over infrastructuur 
De context waarin NS moet opereren wordt steeds uitdagender. De slechte staat van het spoor zorgt voor veel storingen. Dit jaar hebben er te veel storingen op het spoor plaatsgevonden met vaak grote impact voor onze reizigers. ProRail voert volgend jaar, net zoals in 2025, ruim 400 werkzaamheden uit aan het spoor, met tijdelijk minder of geen treinen als gevolg. 

Zitplaatskans 
NS verwacht dat reizigers over het gehele jaar evenveel kans hadden op een zitplaats als in 2024. In de daluren zijn gemiddeld circa dertig procent van de stoelen in de treinen bezet. NS wil met kortingstickets en dal-abonnementen meer reizigers aantrekken in de daluren.

Tabel: Zitplaatskans (%)

_{^{* Prognose op basis van voorlopige cijfers. Definitieve cijfers worden begin maart 2026 gepubliceerd in het jaarverslag 2025.}}

592 kiloton CO2-uitstoot vermeden 
Voor 2025 dient NS voor het eerst te rapporteren hoeveel CO2-uitstoot vermeden is doordat autobezitters voor hun reis de trein in plaats van de auto hebben gekozen. NS verwacht dit jaar 592 kiloton CO2-uitstoot te hebben vermeden. Dat is gelijk aan de uit jaarlijkse uitstoot van 70.000 huishoudens en meer dan de minimale grens die is afgesproken met de overheid (562 kiloton). Treinreizigers zonder auto zijn niet meegenomen in de berekening. Daarnaast wordt er gecorrigeerd met de CO2 die NS zelf als bedrijf uitstoot. 

Definitieve cijfers 
De definitieve cijfers worden gerapporteerd in het jaarverslag 2025, tezamen met de financiële resultaten over 2025. NS presenteert het jaarverslag begin maart 2026.

De nieuwe dienstregeling bouwt voort op de grote structuurwijziging die vorig jaar doorgevoerd is en positief werkte. NS wil dit in de toekomst uitbreiden. Deze vervolgstappen zijn afhankelijk van de snelheid waarmee de infrabeheerders de problemen met de infrastructuur kunnen oplossen. NS blijft de ontwikkelingen goed monitoren.

Zeeland en Noord-Brabant beter verbonden
De trein tussen Zwolle en Roosendaal gaat eens per uur doorrijden naar Vlissingen. Deze nieuwe verbinding is onderdeel van het compensatiepakket ‘Wind in de Zeilen’ vanuit de overheid voor het niet realiseren van een marinierskazerne in Vlissingen.

In de dienstregeling 2026 kunnen reizigers vanuit Zeeland eens per uur rechtstreeks naar Breda, Tilburg en verder reizen. Zeeland wordt daardoor beter bereikbaar. Om dit te vieren deelt NS op maandag 15 december de perfecte combinatie van lekkernijen uit Zeeland en Brabant uit aan reizigers in Vlissingen: de ‘worstenbolus’.

Meer treinen tussen Amersfoort en Deventer
Op werkdagen gaat NS de hele dag vier in plaats van drie Intercity’s per uur rijden tussen Amersfoort Centraal en Deventer. Nu is dat alleen in de spits zo. Hiermee wordt de overstap op station Apeldoorn naar Zutphen verbeterd, net als de overstap op station Deventer naar Zwolle. In de uren dat de internationale trein van of naar Duitsland rijdt kan NS maar drie Intercity’s rijden.

Meer Sprinters op de Zaanlijn
NS gaat in het weekend meer Sprinters rijden tussen Uitgeest en Amsterdam Centraal. Het aantal Sprinters wordt op zaterdag en zondag verhoogd van twee naar vier per uur. Hiermee zorgt NS er ook voor dat er meer treinen stoppen op de stations Amsterdam Amstel, Amsterdam Bijlmer Arena, Abcoude. Vanaf de stations tussen Breukelen en Rhenen kunnen reizigers rechtstreeks naar Amsterdam.

Meer weekendtreinen tussen Den Haag Centraal en Dordrecht
Op de plek waar doordeweeks de TienminutenSprinter rijdt, gaat NS op zaterdag meer Sprinters rijden. De frequentie gaat tussen 10.00 en 20.00 uur omhoog van twee naar vier Sprinters per uur. Met de uitbreiding van de Sprinterdienst op zaterdag zet NS een volgende stap in de ontwikkeling van de CitySprinter op de Oude Lijn. Langs dit spoor worden de komende jaren veel woningen gebouwd.

Vroege trein eerder, late trein later
Op een flink aantal plekken kunnen vroege reizigers eerder een trein pakken en gaat de laatste trein later. Enkele voorbeelden:

Tekst gaat door onder de afbeelding.

Weert 
Reizigers op station Weert kunnen ook volgend jaar in het weekend vier keer per uur de Intercity nemen in beide richtingen. Samen met ProRail is goed naar de dienstregeling van passagierstreinen en goederenvervoerders gekeken. Daaruit is de mogelijkheid gekomen om in het weekend vier keer per uur te stoppen op station Weert.

Internationaal
Er gaat in 2026 dagelijks een extra Eurostar rijden tussen Amsterdam en Londen. Door de komst van een vijfde Eurostar en de nieuwe UK Terminal begin dit jaar, is de capaciteit op de route aanzienlijk vergroot.

Uitdagingen
Ondanks dat NS veel ambities heeft, zijn er ook uitdagingen. Zo blijft de hogesnelheidslijn kwetsbaar door de langdurige snelheidsbeperkingen. NS blijft met ProRail in gesprek over het verder verhogen van de snelheid op de HSL.

Een andere uitdaging zijn de vele werkzaamheden die volgend jaar door ProRail aan het spoor uitgevoerd worden. Zo zijn er in januari en februari werkzaamheden met veel impact voor reizigers rond Schiphol, Den Haag en Haarlem.

Daarnaast zijn er veel meer impactvolle verstoringen aan de infrastructuur, bijvoorbeeld door seinstoringen en uitloop van werkzaamheden. NS adviseert reizigers altijd kort voor vertrek de NS Reisplanner te checken. Daarnaast is het mogelijk om reisadvies op maat te krijgen. Reizigers krijgen daarmee automatisch bericht over werkzaamheden en verstoringen op hun traject met een passend reisadvies.

16 dagen geen treinverkeer
Van 4 tot en met 19 oktober werkt ProRail aan het spoor in en om Vught. Het huidige spoor wordt dan aangesloten op het tijdelijke spoor en worden de laatste werkzaamheden verricht aan het tijdelijke station Vught. Daarom kunnen er van 4 tot en met 19 oktober geen treinen rijden tussen Den Bosch en Boxtel en tussen Den Bosch en Tilburg. Reizigers kunnen met hun NS-vervoersbewijs gebruik maken van bussen. Omdat bussen veel minder capaciteit hebben dan treinen, is het advies rond de werkzaamheden bij Vught om de spits te mijden.

Tijdens de werkzaamheden zijn de OV-fietsen en fietskluizen op het huidige station al niet meer bereikbaar. Ook het watertappunt en de AED zijn dan niet langer toegankelijk. De huidige fietsenstalling op het station wordt afgesloten, er wordt nog gekeken naar een tijdelijke plek voor de fietsenstalling. De NS bussen zullen vertrekken vanaf het huidige P+R terrein richting ’s Hertogenbosch en Boxtel. Vanaf het huidige station worden reizigers met behulp van route- en bewegwijzering naar de NS-bushalte geleid. 

Tijdelijk station Vught
Het tijdelijke station is bereikbaar met de fiets, auto, bus of lopend. Per dag maken zo’n 1.500 reizigers gebruik van station Vught. Het station heeft twee perrons die toegankelijk zijn met de trap of lift. Stationsmeubilair zoals check-in palen, stationsbebording, watertappunten, AED en wachthuisjes van het huidige station worden hergebruikt op het tijdelijk station. OV- fietsen en fietskluizen zullen weer bereikbaar zijn op het tijdelijke station.

Over tijdelijk spoor Vught
Dit project maakt onderdeel uit van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS). Het spoor in Vught wordt deels verdiept aangelegd. Dit komt de leefbaarheid en de veiligheid op en rond het spoor ten goede. Om de verdiepte ligging van het spoor mogelijk te kunnen maken, bouwt ProRail in Vught een tijdelijk spoor en krijgt het station tijdelijk een andere plek bij Bestevaer. Zo kunnen de treinen tijdens de werkzaamheden blijven rijden. Voor meer informatie over het project klik hier.

Er zijn veel drukke treinen die ook een rustiger alternatief hebben. De Intercity op dinsdagochtend van 08:23 uur vanuit Breda naar Rotterdam is een van de drukste. In die trein moet een derde van de reizigers staan en veel reizigers stappen uit in Rotterdam. Drie minuten later vertrekt vanaf hetzelfde eilandperron de Eurocity naar Rotterdam waarin nog meer dan de helft van de zitplaatsen vrij is. Deze Internationale trein kunnen reizigers binnen Nederland zonder toeslag gebruiken.

Nog drukker is de trein tussen Den Haag Moerwijk en Den Haag HS op dinsdagochtend om 08:12 uur. In deze Sprinter staat meer dan een derde van de reizigers, terwijl in de trein tien minuten eerder twee derde van alle zitplaatsen vrij is. Ook de treintien minuten later heeft de helft van de zitplaatsen nog vrij.

Langere treinen
“Ieder jaar zetten we in het najaar langere treinen in waar dat kan, ook dit jaar. Maar daar zit wel een maximum aan”, zegt Tijmen Voet, directeur Dienstregeling bij NS. “In de spits zien we piekdrukte, daarom zijn langere treinen dan nodig. Buiten die uren rijden ze grotendeels leeg rond of staan ze geparkeerd. Dat is duur en inefficiënt.”

Als een klein percentage reizigers een minder druk alternatief kiest, hoeven reizigers veel minder vaak te staan in de trein. “Nog meer treinen rijden en nog meer treinen verlengen vraagt grote maatschappelijke investeringen, als het al zou kunnen. Dat zijn kosten die uiteindelijk door de reiziger en de belastingbetaler betaald worden. Spreiden is vanuit maatschappelijk oogpunt slimmer”

NS verlengt door het hele land treinen dit najaar. Vooral tussen Alkmaar - Utrecht, Utrecht -Nijmegen en Rotterdam – Leiden zullen reizigers dit merken.

Piekbelasting
NS is niet het enige bedrijf dat te maken heeft met korte piekbelasting. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor netbeheerders. “Als er meer stroom afgenomen wordt op bepaalde uren, moet je de infrastructuur flink uitbreiden. Hetzelfde als je meer treinen wil rijden. Dat extra spoor moet de belastingbetaler betalen.”

Reizigers die flexibel zijn raadt NS aan om op een andere dag dan dinsdag of donderdag te reizen, wanneer er meer zitplaatsen beschikbaar zijn. In de spitstrein tussen Den Haag Moerwijk en Den Haag HS op woensdag kan iedereen zitten. En ook tussen Breda en Rotterdam is het op woensdagen veel minder druk. “Op vrijdag zit die trein maar voor ruim tweederde vol."

Werkzaamheden
Spoorbeheerder ProRail voert in het najaar werkzaamheden uit die reizigers raken, onder andere rond Den Haag Centraal (september), Vught (oktober) en Schiphol (november). NS doet er alles aan om een betrouwbare dienstregeling te bieden, vervangend vervoer te regelen en reizigers goed te informeren. Omdat bussen veel minder capaciteit hebben dan treinen, is het advies rond de werkzaamheden bij Vught om de spits te mijden. Meer info op ns.nl/beterereis.

Slim onderhoud
Om meer treinen in te kunnen zetten op drukke dagen, verplaatst NS het onderhoud van treinen naar minder drukke dagen. Op deze manier zijn er op de drukke dagen meer stoelen beschikbaar en kunnen we zelfs een aantal oude treinen die veel onderhoud vergen als reserve aan de kant zetten.

Als een collega die het overneemt uit het stakingsgebied komt, ontstaat er een probleem. “Zonder deze collega’s kunnen we de treinen niet laten rijden.” Aangezien de stakingsgebieden best groot zijn, staken er veel collega’s tegelijk. “Dat recht hebben ze en daar geven we ze de ruimte voor”, zegt Van Leeuwen.

“De impact van een regionale staking kan dus groot zijn. Als we niets zouden doen weten wij pas kort voordat een trein vertrekt zeker of een conducteur en machinist de trein gaan rijden. Dan staan reizigers al op het perron te wachten."

Als er gestaakt wordt in een bepaald gebied, hoeft het treinverkeer niet altijd landelijk stilgelegd te worden. “Dan rijden we niet in de stakingsgebieden”, legt Van Leeuwen uit. “De treindienst in de rest van het land wordt zoveel mogelijk aangepast. Omdat personeel uit het stakingsgebied beperkt of niet kan worden ingezet, rijden we daar niet. “Door de treindienst in de rest van het land van tevoren al aan te passen, kunnen we een voorspelbare en betrouwbare reis aanbieden en zorgen dat reizigers voor vertrek weten wat wel of niet rijdt. Daarmee voorkomen we volle perrons, wat zorgt voor onveilige situaties, of dat een reiziger strandt.”

Midden van het land
Als er wordt gestaakt in Midden-Nederland (Utrecht, Amersfoort, Gouda en Hoofddorp), dan raakt dit het hart van onze operatie. Een groot deel van onze treinen rijdt door de provincie Utrecht. Daarnaast wordt vanuit Utrecht het landelijke NS-treinverkeer aangestuurd. "Bijvoorbeeld collega's die werken in het Operationeel Controle Centrum Rail (OCCR) in Utrecht en de ‘helpdesk’, een soort telefonische ANWB voor machinisten, zit in Utrecht. Zonder de landelijke aansturing en deze ‘helpdesk’ in Utrecht kunnen wij geen veilige en voorspelbare treindienst garanderen en dus heeft deze staking tot gevolg dat we landelijk geen treinen kunnen rijden."

Pendelen
Pendeldiensten opzetten in de andere regio’s is dan ook geen optie. “Daar heb je echt die landelijke aansturing zoals de ‘helpdesk’ voor nodig. Daarnaast is pendelen bedoeld om mensen thuis te krijgen, maar niet om de gehele dag een betrouwbare dienst te rijden. Reizigers lopen dan het risico te stranden en dat willen we niet."

Waarschuwing
Toch waarschuwt Van Leeuwen: “Als er in het zuiden gestaakt wordt, rijdt de trein van Alkmaar naar Maastricht tot Utrecht Centraal. Daar moet de trein dan keren. En dat is soms een probleem. Utrecht Centraal is niet ingericht om talloze treinen te laten keren, want dat hoeft door onze lange lijnvoering immers nooit daar. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor Leiden Centraal.” Dus op een stakingsdag is er altijd invloed op de rest van het land. 

“Ook kunnen reizigers in gebieden waar geen treinverkeer is wel treinen zien rijden. Met het personeel dat niet staakt proberen wij onze treinen alvast op de juiste plaats klaar te zetten voor de volgende dag, zodat we de hinder zoveel mogelijk beperken. Daarnaast zullen diverse internationale treinen wel vertrekken en aankomen, omdat deze gereden worden door onze buitenlandse collega's."

Bussen
Bussen rijden tijdens een staking zijn geen alternatief, zegt Van Leeuwen. "Wanneer treinen uitvallen in een groot gebied is het niet haalbaar om bussen te laten rijden. Het aantal reizigers dat daarvan gebruik zou willen maken is simpelweg te groot. Een trein is een zeer efficiënt vervoersmiddel. In een Intercity passen 1000 reizigers, in een bus 50. Dan hebben we enorm veel bussen nodig en die zijn er simpelweg niet.”

Lange lijnen
Treinen van NS rijden dus het hele land door. Van Maastricht kun je bijvoorbeeld naar Alkmaar zonder over te stappen. Van Leeuwen legt uit hoe dat komt: “In tegenstelling tot andere landen kent Nederland niet één dominant stedelijk gebied waar werkgelegenheid en onderwijs zich centreren. Denk bijvoorbeeld aan Parijs in Frankrijk. Daar moet 's ochtends iedereen heen en 's avonds weer iedereen weg. Daar richten de Franse spoorwegen (SNCF) hun dienstregeling dan ook op in.”

“Nederland is één samenhangend netwerk van wonen, werken, leren en ontspannen. Ons land bestaat veel meer dan andere Europese landen uit meerdere commerciële- en kenniscentra. Amsterdam is de hoofdstad, maar de regering zetelt in Den Haag en voor innovatie moet je bijvoorbeeld weer naar Eindhoven. Wat je wel eens hoort, is waar: Nederland is eerder een grote stad dan een klein land. Niet alle Bosschenaren werken in Rotterdam en niet alle Groningers willen naar Amsterdam. Eigenlijk kun je zeggen dat iedereen in Nederland overal naartoe moet. En daar richt NS haar netwerk met lange lijnen op in.”

Een groot voordeel is dat NS hiermee zowel de infrastructuur als het treinmaterieel optimaal benut. Door de lange lijnvoeringen hoeven er maar weinig treinen te keren in Utrecht en dat scheelt perroncapaciteit en dus ruimte op Utrecht Centraal, een plek middenin de stad waar ruimte beperkt is. Daarnaast zorgt het er ook voor dat 80 procent van onze reizigers niet hoeft over te stappen.”

Werelden ontdekken

Marieke van Diemen fotografeerde museumramen. Ze zocht naar wat zij zelf projecties en reflecties noemt, op glas bijvoorbeeld of een raam dat wordt gereflecteerd in een schilderij of vitrine. Ook tijdens het treinreizen ben je hier bewust of onbewust mee bezig: je blikt vooruit (projectie) of kijkt terug op waar je net vandaan komt (reflectie). “Mijn foto’s dringen zich niet direct op, maar ontvouwen zich geleidelijk,” vertelt Marieke. “Je mag er de tijd voor nemen om het te ontdekken – en tijdens het reizen kun je die tijd soms nemen.”

Een selectie uit haar Museum Series neemt de reiziger mee naar nationale en internationale musea. Marieke fotografeerde de ramen van deze musea. “Musea zijn er immers voor gemaakt om te kijken, om waar te nemen. Museumramen vormen een dun vlies tussen de wereld in het museum en de werkelijkheid daarbuiten. Net als het treinraam en het beeldscherm, die een opvallende vormovereenkomst vertonen en afwisselend verschillende werkelijkheden laten zien.” 

Toegepaste kunst in de trein

Zodra NS een nieuwe trein bestelt, geven we de opdracht aan een kunstenaar om werk voor het treininterieur te ontwerpen. Dit draagt bij aan het karakter van iedere serie. Dat zijn soms vrij autonome kunstwerken “op de wand” en dan weer in het totaalontwerp van het treininterieur geïntegreerde kunst.

Niet elke plek in de trein is geschikt om het ontwerp aan te brengen. Van tevoren wordt nagedacht waar dat wel kan. Dat geeft de kunstenaar een extra uitdaging. “Het is Marieke van Diemen gelukt om met haar ontwerp aan te sluiten bij de beleving die NS graag wil overbrengen in de trein. We hopen natuurlijk dat veel reizigers ervan genieten, zich laten verrassen en het mooi vinden.” laat Roeland weten.

Lees meer over kunst in de trein.

NB Het werk op een deel van de foto’s is genomen in de mockup van de DDNG en is grotendeels aangebracht door middel van folie op de glazen wanden. In de uiteindelijke treinen is het werk in het glas verwerkt.

NS verwacht de komende uren nog veel treinreizigers naar huis te brengen. We houden daarom de komende uren rekening met drukte op verschillende stations en in treinen. Reizigers die vanavond laat terug naar huis reizen, adviseren we goed de laatste vertrektijden van hun trein in de gaten te houden. Op station Breda en Arnhem vraagt NS reizigers hun treinkaartje bij de hand te houden voor de geplande ingangscontrole. 

Veel feestvierders kozen deze Koningsdag voor de trein. De sfeer was gezellig en de drukte goed beheersbaar op de stations en in de treinen.

Update 14.00 uur

De stroom reizigers kwam wat later op gang. Ondertussen is het druk maar beheersbaar in de treinen richting en op de stations in de grote steden waar Koningsdag-evenementen plaatsvinden. De stations kleuren oranje en de sfeer is goed.

Update 9.30 uur

Gisteravond tijdens Koningsnacht zat de sfeer er al goed in. Rond Utrecht, Den Haag en Rotterdam reed NS extra en langere treinen om alle feestvierders naar hun bestemming te brengen. De avond en nacht zijn goed verlopen. 

Ondertussen zijn de eerste bezoekers aan de diverse Koningsdag-festiviteiten met de trein onderweg. De stroom komt rustig op gang. De Koninklijke familie brengt dit jaar een bezoek aan Doetinchem. Reizigers kunnen van en naar Doetinchem overstappen op een Arriva-trein.

De gemeente Amsterdam adviseert om drukke plekken, zoals het centrum van Amsterdam, te mijden. Omdat de afgelopen jaren het op sommige plekken in de Amsterdamse binnenstad zó druk is geworden tijdens Koningsdag dat er zorgen zijn over de toegankelijkheid voor hulpdiensten in noodsituaties. 

Amsterdam Centraal is het drukstbezochte monument van Nederland met dagelijks zo'n 200.000 reizigers en bezoekers. In de deze docuserie zie je het station zoals nooit tevoren. In de serie worden collega’s van NS en ProRail gevolgd die iedere dag met hun inzet het station draaiende houden en de reizigers en bezoekers op weg helpen naar hun bestemming. 

Behalve de dagelijkse uitdagingen, wordt er aandacht besteed aan het monumentale gebouw, de geschiedenis, de kunst, grote evenementen, verstoringen en natuurlijk de grootschalige verbouwing van het station. 

Evert Nijkamp regisseur Goya Productions: "Wat deze serie bijzonder maakt is dat National Geographic een lange traditie heeft in het portretteren van de onbezongen helden. We hebben hier de mensen gevolgd van de bouwvakker tot de schoonmaker en van Tickets & Service tot Veiligheid & Service. Het unieke is dat we het station laten zien in een tijd dat er een megaverbouwing plaatsvindt en die verbouwing heeft dagelijks op alles invloed. Voor menig treinreiziger zal niet helemaal duidelijk zijn wat er nu precies gebeurt".

Vakmanschap en verbinding
Jakko staat voor vakmanschap en het doorgeven van dit ambacht aan de jongere generatie. Door vmbo-scholieren mee te laten werken aan het kunstwerk staat niet alleen ambacht centraal, maar wordt er ook aandacht besteed aan de ontwikkeling van creativiteit en passie voor vakmanschap. Vier jaar is er aan het stuk gewerkt, met tweeëneenhalf jaar voorbereiding, meer dan 65.000 zaagbewegingen en ontelbare uren ‘pixelen’.

Presentatie door NS'ers, afwisselend naast hun reguliere werkzaamheden: Oscar van Oorschot, Nancy Mulder, Yari de Graaf, Roxanne Reebergen en Ted Wijnen.

Weekly wordt samengesteld door: Anco Born, Ramon Baasdam, Hugo van der Sluijs, Tijn Jansen en Laurens Koster.

Maandagochtend begint met slecht nieuws. De problemen in Groningen zijn niet snel verholpen. Zeker tot donderdag kunnen er geen treinen rijden. In de rest van het land loopt het treinverkeer ondertussen stroef. Het vochtige ochtendweer zorgt voor gladheid. “Dan moeten machinisten natuurlijk voorzichter rijden en loop je vertragingen op”, zegt Tim van Leeuwen. Hij is Directeur Besturing Operatie bij NS. “Daarnaast gaan er meer (goederen)treinen dan normaal defect door dit weer”. En er zijn ook nog werkzaamheden rond Schiphol, waardoor daar minder treinen rijden.

Aanrijdingen
Om iets voor 11.00 uur komt er een eerste melding binnen dat een trein een aanrijding heeft gehad met een persoon op een druk traject. Het hele treinverkeer op dat traject wordt gestaakt. Het blijkt de eerste van vijf van dit soort meldingen op drukke trajecten die er die dag zullen komen. “Een triest dieptepunt. Vooral voor de betrokkenen, nabestaanden en de collega’s die ermee te maken hebben.”

En er is meer slecht nieuws. Werkzaamheden vlak over de grens in Duitsland lopen uit, waardoor goederentreinen en internationale treinen omgeleid moeten worden. “Goederentreinen zijn wat logger en niet zo punctueel als reizigerstreinen. En onze treinen rijden daartussen, dus dat zorgt ook voor vertraging.”

Alles bij elkaar zorgt het voor spitsuur op het Operationeel Controle Centrum Rail, waar alle informatie van ProRail en NS samenkomt. Van Leeuwen: “Door alle verstoringen raakt het logistieke proces verstoord. Treinen staan bijvoorbeeld niet allemaal op de goede plek, waardoor ze soms korter zijn. Dat veroorzaakt weer drukte op het perron, waardoor een trein weer vertraagd kan raken.”

72,3 procent
Het ‘punctualiteitscijfer’ op maandag komt uiteindelijk uit op 72,3 procent, waar dat normaal zo'n 90 procent is. Dat betekent dat 72,3 procent van de reizigers met minder dan vijf minuten vertraging aan is gekomen op de bestemming. Het blijkt het slechtste cijfer van 2024 tot nu toe. Tim van Leeuwen (foto): “Daar balen we echt van. Gelukkig zijn we wel in controle gebleven, dus we hebben het treinverkeer niet regionaal of landelijk stil hoeven leggen. Maar waar je niet kunt rijden, kun je niet rijden.”

Dinsdag
Het is nacht, van maandag op dinsdag. Om iets voor 01.00 uur komt een bericht binnen. Een Sprinter tussen Nijmegen en ’s-Hertogenbosch heeft een aanrijding gehad met een auto bij Oss. De auto blijkt betrokken te zijn bij een politieachtervolging. “We moesten reizigers vertellen dat er tot 11 .00 uur geen treinen konden rijden. Het duurde uiteindelijk tot ongeveer 09.30. Het is ons daarna gelukkig gelukt het treinverkeer snel op te starten, wat nog best een uitdaging was.”

Niet veel later weer een trein die niet verder kan. Dit keer bij Lage Zwaluwe, door een defecte bovenleiding. Zo’n 70 reizigers moeten uit de trein gehaald worden. Tussen Lage Zwaluwe en Dordrecht is geen treinverkeer mogelijk en op de omreisroute via de Hogesnelheidslijn (HSL) zijn ook problemen, daar is een wisselstoring. Uiteindelijk duurt het tot 18:30 uur voordat er weer treinen kunnen rijden.

Conall
Woensdag begint met een slecht bericht. ‘Code Oranje’ in het Noorden en midden van het land door storm Conall. De dienstregeling in het Noordwesten van Nederland wordt uit voorzorg enigszins aangepast.

Om half twee worden er problemen bij Bunnik gemeld. Een er is een breuk aan een spoorstaaf die gerepareerd worden. “ProRail probeert dan altijd voorspelbaar te zijn voor reizigers. Dat betekent dat reparaties aan het spoor niet meteen gedaan worden, maar soms wat later gepland worden zodat je er nog over kunt communiceren in de Reisinformatie.” Om 20:00 uur gaat het hele spoor buiten dienst. Het gevolg is dat er geen treinen tussen Utrecht en Driebergen-Zeist kunnen rijden.

Vandaag
Terug naar Groningen. Storm Conall zorgt ervoor dat er nog meer zand onder het spoor weggespoeld is. Door de regenval is het ook niet gelukt het spoor te herstellen. Ook donderdag, vandaag, zullen er geen treinen rijden.

En dan moet de donderdag zelf nog beginnen. Om 04.15 uur worden er problemen aan het spoor bij Tilburg gemeld. Gevolg is dat er tot 08.00 uur geen treinen kunnen rijden tussen Tilburg en Boxtel. Inmiddels zijn er ook problemen bij Nijkerk. Er is een defecte bovenleiding, waardoor er tussen Amersfoort en Putten geen treinen kunnen rijden. Uiteindelijk duurt het tot iets voor 11.00 uur voordat de bovenleiding hersteld is.

“Het is wel echt een hoofdpijnweek”, verzucht Tim van Leeuwen. “Voor de reiziger is dit gewoon een drama, zeker na al die stakingen van vorige week. Toch ben ik trots op onze mensen. Het is ons gelukt om de treinen te blijven rijden. Vandaag schijnt het zonnetje, dus ik hoop dat de tegenwind nu achter de rug is.”

Er kwamen regelmatig verzoeken voor treincadeautjes van kleine en grote treinfans. Om aan hun enthousiasme tegemoet te komen, stelt NS de shop nu open voor iedereen. In eerste instantie als proef tijdens de feestdagen. Het assortiment bestaat onder meer uit de knuffeltrein, NS-sokken, drinkbekers, lunchboxen, waterflessen en de kerstballen van de nieuwste Intercity en Sprinter. De winkel heeft geen winstoogmerk en de voorraad artikelen is beperkt, dus wacht niet te lang. 

Pop-up op Utrecht Centraal
Om kennis te maken met de producten, staat er een driedaagse pop-up shop in de hal van station Utrecht Centraal. Op dinsdag 3, woensdag 4 en donderdag 5 december kunnen reizigers hier vlak voor de feestdagen een leuk cadeautje kopen. Wie een RVS-waterfles of -koffiebeker aanschaft, kan deze in de shop gratis laten graveren met een naam.

Hoe het begon
De webwinkel begon als een initiatief voor NS medewerkers. De vraag naar treincadeautjes onder collega's, voor bijvoorbeeld verjaardagen, geboorten of als relatiegeschenk, was groot. Om aan deze wensen te voldoen, hebben we een online shop opgezet waar collega's zelf hun favoriete NS-producten kunnen aanschaffen. Eén van de meest geliefde items is de NS knuffeltrein. Deze trein is 800 keer door collega’s gekocht in de shop. Bijzonder is dat deze knuffeltrein al ruim 20 jaar door NS’ers wordt geschonken. Voorheen had de knuffeltrein de looks van de dubbeldekker VIRM en sinds kort van de nieuwe Intercity ICNG. Naast de populaire knuffeltrein, was de kerstbal van de nieuwe Intercity vorig jaar zeer gewild. Deze kerstbal werd maar liefst 2.200 keer gekocht. Beide items zijn nu voor het eerst voor treinliefhebbers te koop.

Vanaf 3 december staat de shop online: www.nsfanshop.nl.

Tim, waarom hebben reizigers in een groter gebied last van de staking dan waar daadwerkelijk gestaakt wordt? 
“De stakingsgebieden zijn relatief klein, maar onze treinen rijden vaak verder dan dit gebied. We rijden van Groningen naar Rotterdam en van Maastricht naar Den Helder. Op een normale dag rijden we dus ook veel treinen uit het hele land naar diverse bestemmingen in Noord-Holland. Net zoals vandaag. Dat betekent ook dat er dinsdagavond veel treinen in Noord-Holland eindigen. 

Die treinen zouden morgenvroeg bijvoorbeeld weer op pad gaan naar Maastricht en Nijmegen. Maar door de staking gaat dat niet: al het treinverkeer in Noord-Holland ligt plat. Hetzelfde geldt voor de machinisten en conducteurs die de treinen zouden bemensen. Die hebben als standplaats bijvoorbeeld Den Helder, maar daar ligt alles stil. Kort door de bocht; als de trein van Den Helder naar Maastricht niet naar Utrecht kan, komt ie ook niet in Maastricht.”

En wat gebeurt er met de treinen die vertrekken uit Maastricht? 
“De treinen die tijdens de staking vertrekken uit Maastricht kunnen door de staking bij ProRail de provincie Noord-Holland niet in. Die rijden tot station Utrecht Centraal en moeten dan omdraaien. Bij NS noemen we dat keren. En dat keren is een probleem. Station Utrecht Centraal is niet ingericht om talloze treinen te laten keren, want dat hoeft door onze lange lijnvoering immers nooit daar. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor station Leiden Centraal.”

Wat doet NS om overlast voor reizigers zo veel mogelijk te beperken? 
“Het beste dat NS voor de reiziger kan doen, is zo snel mogelijk weer de vertrouwde dienstregeling rijden. Zodra de staking op de verkeersleidingsposten voorbij is, proberen we zo snel mogelijk weer in cadans te komen. Daarom zetten we ’s ochtends zo veel mogelijk het materieel klaar, zodat we 's middags weer kunnen rijden zoals onze reizigers en wij dat gewend zijn. Ook was de reisplanner dinsdagmorgen al aangepast voor woensdag. Ook bij de komende stakingen willen we dat reizigers 24 uur van tevoren hun reis al kunnen plannen.”

Waarom rijdt NS eigenlijk die zogenoemde lange lijnvoering? 
“Dat is een direct gevolg van hoe ons kleine landje in elkaar steekt. In tegenstelling tot andere landen kent Nederland niet één dominant stedelijk gebied waar werkgelegenheid en onderwijs zich centreren. Denk bijvoorbeeld aan Parijs in Frankrijk. Daar moet 's ochtends iedereen heen en 's avonds weer iedereen weg. Daar richten de Franse spoorwegen (SNCF) hun dienstregeling dan ook op in. 

Nederland is echter één samenhangend netwerk van wonen, werken, leren en ontspannen. Ons land bestaat veel meer dan andere Europese landen uit meerdere commerciële- en kenniscentra. Amsterdam is de hoofdstad, maar de regering zetelt in Den Haag en voor innovatie moet je bijvoorbeeld weer naar Eindhoven. Wat je wel eens hoort, is waar: Nederland is eerder een grote stad dan een klein land. Niet alle Bosschenaren werken in Rotterdam en niet alle Groningers willen naar Amsterdam. Eigenlijk kun je zeggen dat iedereen in Nederland overal naartoe moet. En daar richt NS haar netwerk met lange lijnen op in.

Een groot voordeel is dat NS hiermee zowel de infrastructuur als het treinmaterieel optimaal benut. Door de lange lijnvoeringen hoeven er maar weinig treinen te keren in Utrecht en dat scheelt perroncapaciteit en dus ruimte op Utrecht Centraal, een plek middenin de stad waar ruimte beperkt is. Daarnaast zorgt het er ook voor dat 80 procent van onze reizigers niet hoeft over te stappen.”

In 2023 kwam het bij NS in 0,02 procent van alle stops bij stations voor. De reden: voorkomen dat de vertraging zover oploopt, dat een trein helemaal geschrapt moet worden. In totaal stopte NS bijna 12 miljoen keer bij een station. 2788 keer werd een station overgeslagen, terwijl een stop wel gepland was. De oorzaak is bijna altijd omdat een trein vertraging heeft opgelopen.

Snelheidsbeperkingen
De belangrijkste oorzaak van deze vertragingen zijn tijdelijke snelheidsbeperkingen die spoorbeheerder ProRail oplegt uit veiligheidsoverwegingen. Bijvoorbeeld omdat de bodem onder het spoor instabiel is. Bovenaan de lijst van stations die het meest overgeslagen zijn staat station Tilburg Universiteit. Een van de Sprinters die daar stopt volgt het traject Arnhem – Nijmegen – Den Bosch – Tilburg – Breda. Tussen Nijmegen en ‘s-Hertogenbosch ligt een snelheidsbeperking. Over een stuk van twee kilometer mogen treinen maar 40 kilometer per uur rijden. Normaal kan daar 140 kilometer per uur gereden worden. Dit zorgt voor vertraging.

Ook tussen Utrecht en ’s-Hertogenbosch liggen snelheidsbeperkingen. Die kunnen ervoor zorgen dat er meer vertraging ontstaat rond het knooppunt ’s-Hertogenbosch. Het gevolg is dat verschillende stations langs het traject Arnhem-Breda afgelopen jaar soms overgeslagen werden.

TAD
Als een trein teveel vertraging oploopt, kan die andere treinen in de weg gaan zitten. De verkeersleiding van ProRail moet dan beslissen wat ermee gebeurt. Samen met vervoerders zoals NS is er voor sommige trajecten een ‘Trein Afhandelings Document’ (TAD). Daar staan afspraken in tussen ProRail en vervoerders over hoe vertragingen afgehandeld kunnen worden. Zouden die afspraken er niet zijn, dan zal de Verkeersleiding van ProRail een trein bij teveel vertraging opheffen. Dan hebben alle reizigers langs de route er last van. Daarom worden er afspraken gemaakt over wanneer een station overgeslagen kan worden.

Station Tilburg Universiteit
Station Tilburg Universiteit werd in 0,8 procent van de geplande stops overgeslagen. Dit komt dus voornamelijk door snelheidsbeperkingen, maar bijvoorbeeld ook omdat er veel goederentreinen rijden in Brabant. Die trekken traag op en remmen traag en zijn dus niet zo punctueel. Omdat er veel werkzaamheden zijn aan de Betuweroute bij de aansluiting met Duitsland, moeten er meer treinen via Brabant.

Station Tilburg Universiteit staat in zo’n ‘TAD’. Als de Sprinter uit Nijmegen in ‘s-Hertogenbosch meer dan 8 minuten vertraging heeft, kan Tilburg Universiteit overgeslagen worden om vertraging in te halen. Het is een station waar overdag vier treinen per uur komen. Als er dan eentje uitvalt, blijft er nog aardig wat over.

Reizigers vanuit ‘s-Hertogenbosch kunnen overstappen op station Tilburg dan met de Sprinter uit Eindhoven doorreizen naar Tilburg Universiteit. We kiezen bewust voor station Tilburg Universiteit, omdat andere stations op de route deze mogelijkheid niet hebben. In het weekend en ‘s avonds wordt Tilburg Universiteit overigens niet overgeslagen. Omdat er dan minder treinen rijden.

Utrecht Lunetten
Ook Utrecht Lunetten valt op. Hier zijn in 2023 spoorwijzigingen geweest, waarbij de Sprinters over Intercitysporen geleid werden. Daardoor konden de treinen wel blijven rijden, maar kon er 0,2 procent van de keren niet gestopt worden, omdat er geen perron aan dat spoor ligt.

Zoetermeer
Station Zoetermeer staat ook hoog in het lijstje. Begin januari 2023 was de loopbrug over het station kapot en vanwege de veiligheid mochten er een paar dagen geen treinen stoppen. Ruim een kwart procent van het aantal geplande stops, kon niet gemaakt worden.

In Nederland komt het dus maar weinig voor dat stations overgeslagen worden. In het buitenland komt het veel vaker voor. Hieronder de stations waar het gemiddeld net wat vaker gebeurde in 2023.

Dilemma: een zo goed en langlopend mogelijk contract in een turbulente markt 

“We zaten bij de start van de aanbesteding midden in een energiecrisis en de geopolitieke verhoudingen staan meer op scherp door de oorlog in de Oekraïne. De energiemarkt is erg volatiel geworden. Door de turbulente omstandigheden wisten we niet goed wat we nog hetzelfde konden vragen van aanbieders als in het huidige contract. Welke looptijden willen ze aangaan? Welke risico’s willen aanbieders nog nemen? Zij moeten immers een onvoorspelbare markt op om energie voor ons in te kopen. Het was dus onduidelijk wat potentiële aanbieders konden leveren tegen welke prijs en tegen welk risico.  

Uit de marktverkenning bleek dat aanbieders meer risico’s bij de afnemers, de verbruikers, wilden leggen. In het huidige contract met Eneco werken we bijvoorbeeld met een bandbreedte van een grotere of kleinere energie-afname op jaarbasis, waarbij een deel van het prijsrisico bij de leverancier ligt. Omdat prijzen zo fluctueren gedurende jaar, maand en dag, willen leveranciers zo’n bandbreedte-risico niet meer op jaarbasis aangaan. Ook het afsluiten van langdurige contracten bleek in deze turbulente markt nauwelijks mogelijk. Nu vindt NS dat uiteindelijk niet erg: om onze ambities te verwezenlijken willen we immers een zelfstandig contract in plaats van één met de hele spoorsector. We zien dit nieuwe, kortlopende contract dan ook als een overgangscontract.”  

Dilemma: hoe duurzaam is duurzame energie 

“In het huidige contract met Eneco zijn we op jaarbasis klimaatneutraal door middel van certificaten. Dat betekent dat op momenten dat er onvoldoende windenergie, fossiele energie ingezet wordt die we later compenseren. In het nieuwe contract hebben we niet alleen certificaten van wind- maar ook van zonne-energie uitgevraagd. Daardoor kunnen we uit meer bronnen putten dan in het huidige contract en verwachten we op minder momenten afhankelijk te zijn van fossiele energie. Ook met die mix redden we het niet: de markt kan nog niet op alle momenten voldoende duurzame energie leveren om treinen te rijden. Het waait immers niet altijd of de zon schijnt niet.  

We verwachten dat de technologische mogelijkheden op het gebied van energieopwekking en -opslag de komende jaren fors toenemen. NS bereidt zich voor om na 2027 minder afhankelijk te zijn van fossiele energie, ook als er geen duurzaam opgewekte energie beschikbaar is. Denk daarbij aan mogelijkheden op het gebied van opslagcapaciteit en het zogenaamde uurmatching (zogeheten gelijktijdigheid), waarbij het moment van het opwekken en het gebruik dichter bij elkaar liggen. Het zal een optelsom van onder meer windmolens, zonnepanelen en opslag zijn.” 

Dilemma: hoe ambitieus is dit contract op het gebied van groen? 

“Toen we als VIVENS ons huidige contract afsloten, gaf de afnamegarantie Eneco zoveel zekerheid dat ze konden investeren in de aanleg van windparken waardoor treinen voor 100% op windenergie kunnen rijden. Zo gaven we als spoorsector een enorme impuls aan de verduurzaming van de energiesector. Inmiddels is zo’n impuls niet meer doorslaggevend om de aanleg van windparken en zonnepanelen van de grond te krijgen. In de huidige volatiele energiemarkt bleek de ambitie van dit overgangscontract het best haalbare. Op jaarbasis blijft de trein klimaatneutraal, net zoals in het huidige contract. Tegelijk starten we met stappen naar nieuwe ambities voor het contract dat we in 2027 gaan aanbesteden. 

NS is ambitieus als het gaat om haar energieverbruik en stelt strenge eisen aan haar leveranciers. PZEM en Shell voldoen aan die strenge eisen. Ik kan me voorstellen dat niet iedereen direct de associatie duurzaamheid heeft bij Shell. Ik kan weinig zeggen over het algemene duurzaamheidsniveau van Shell maar de groene certificaten die wij van hen afnemen voldoen aan alle externe (wettelijke) eisen én aan de eisen van NS. En wellicht helpt deze nieuwe samenwerking Shell om ervaring op te doen die ze vervolgens ook elders toe kan passen”.  

Dilemma: een zelfstandig contract versus een contract voor de hele sector 

“NS wilde het liefst zelfstandig een nieuw contract afsluiten: 85% van de totale omvang van het contract betreft namelijk energie voor NS. Daarnaast hebben we een ambitieuze duurzaamheidsagenda die we makkelijker alleen dan met andere partijen en bijbehorende compromissen kunnen verwezenlijken. Niet elke spoorpartij heeft immers dezelfde belangen en wensen. Zo heeft NS een relatief voorspelbare dienstregeling en zijn we gebaat bij langdurige zekerheid over de energieprijs. Goederenvervoerders daarentegen weten vaak pas kort van tevoren hoeveel ze gaan rijden en willen daarom liever een actuele energieprijs.  

Helaas bleek een zelfstandig contract per 2025 niet haalbaar: het is technisch nog niet mogelijk te bepalen hoeveel elke vervoerder exact gebruikt. VIVENS berekent dat achteraf bij benadering. In de toekomst kan dat wel en heeft zelfs elke trein een eigen meter. Dan kan NS een zelfstandig contract afsluiten. Toch hebben we binnen VIVENS goed gezamenlijk de eisen van de aanbesteding kunnen opstellen.” 

Dilemma: duurzame energie uit Nederland of ook daarbuiten 

“We zijn de Nederlandse Spoorwegen dus hoe mooi zou het zijn als al onze duurzame energie ook in Nederland wordt opgewekt. Dat konden we helaas niet uitvragen. Gezien de grootte van het contract zijn we verplicht Europees aan te besteden en daaruit vloeit voort dat de energie ook uit heel Europa kan komen.” 

Ook dit jaar nemen we weer maatregelen. NS rijdt al een aantal jaren met geltreinen om herfsthinder voor reizigers te beperken. Deze treinen smeren een gel - het zogenaamde Sandite bestaande uit zand, metaaldeeltjes en aardappelzetmeel - op het spoor. Zo maken ze de sporen minder glad, waardoor de treinen beter volgens de dienstregeling kunnen rijden. ProRail en NS hebben twaalf treinen voorzien van een installatie die de gel over de rails verspreid. Acht daarvan zijn reguliere reizigerstreinen.

Bij deze acht treinen zaten de zogenoemde SGM’s. Deze Sprinters rijden niet meer, dus zijn er nu SLT Sprinters uitgevoerd met een nieuwe installatie.

Wat kan er gebeuren?
Bladeren die van de bomen vallen in combinatie met vocht kunnen ervoor zorgen dat de sporen glad worden. Het gevolg is dat onze machinisten langzamer moeten optrekken en rustiger moeten remmen, wat vertraging op kan leveren.

WRC
De afgelopen twee jaar is er geëxperimenteerd met Wiel Rail Conditionering (WRC). Dit middel wordt normaal gebruikt om geluidsoverlast van het spoor te verminderen. We hebben gekeken of het ook helpt om gladheid te voorkomen. Helaas hebben we gemerkt dat het middel op het hoofdrailnet niet zo effectief is om gladheid te voorkomen.

Wat kan er misgaan bij hitte?
Even een korte uitleg. Bij hoge temperaturen worden onderdelen te heet. Vooral als het 's nachts ook warm blijft en een trein niet kan afkoelen, kan het misgaan. Het meest herkenbare onderdeel waarmee problemen kunnen ontstaan zijn airco's. Een dubbeldekker met zes rijtuigen heeft twee airco’s. Valt er een uit, dan kan de trein nog wel doorrijden. Valt de tweede uit, dan moet deze voor onderhoud van het spoor. 

Daarnaast kunnen er problemen optreden met de 'tractie', de elektrische aandrijving van de trein, en de omzetters die hoogspanning naar laagspanning omzetten. "Vooral in de dubbeldekkers ontstaan snel problemen bij hoge temperaturen. Omdat het zware treinen zijn en er veel mensen in kunnen”, zegt Michael Strackx. Hij stuurt een team aan dat herstel en onderhoud doet aan treinen.

HSL 
In het verleden zijn er vooral problemen geweest op trajecten die gebruikmaken van de HSL. Zoals Amsterdam - Breda en Rotterdam - Eindhoven. In de treinen die op de HSL rijden worden onderdelen gekoeld met olie. Maar die wordt erg warm bij hoge temperaturen waardoor de koelcapaciteit afneemt. Als het dan 's nachts ook warm is, wordt de olie steeds warmer. In 2019 hebben sensoren temperaturen van 55 graden Celsius gemeten onder de HSL-treinen. 

Dus zijn er preventieve maatregelen genomen, aldus Strackx. "Zo laten we de airco's in de HSL-treinen op halve kracht draaien bij warm weer. We hebben al gezien dat dit werkt. Want het gevolg was bij hitte in 2020, dat er nauwelijks airco's uitvielen en dat het toch voldoende koel bleef in de trein." Op andere treinen blijft de airco gewoon op volle kracht aan.

"Daarnaast hebben we sinds een paar jaar 'vlootanalisten'. Zij monitoren de treinen door verschillende sensoren. Daardoor kunnen we beter voorspellen waar het wellicht fout gaat in een trein. Zo kunnen ze eerder voor onderhoud weggestuurd worden." 

"Als derde hebben we de koelingsapparatuur van de onderdelen in de treinen preventief extra gereinigd. Hierdoor zijn er veel minder problemen met de tractie van de treinen." 

TRAXX locomotief met rijtuigen voor de HSL

Oude en nieuwe treinen 
Een andere belangrijke verbetering is dat sommige oude treinen niet meer rijden. Eind 2019 werd er bijvoorbeeld afscheid genomen van de DDM-trein (Dubbel Deks Materieel), de eerste dubbeldekkers van NS. En eind 2021 zijn na 46 jaar de SGM-treinen uit de dienstregeling gehaald. SGM staat voor stadsgewestelijk materieel. In die treinen was er alleen airco in de machinistcabine. "Die hebben we er vanaf geplukt, wat goed van pas komt voor de voorraad en het snel herstellen van andere airco's."

Daarnaast zijn er nieuwe treinen bijgekomen, zoals de Sprinter Nieuwe Generatie (SNG). "We merkten dat de airco's daarvan maar heel weinig storingen laten zien."

De SGM-treinen werden eind 2021 uit de dienstregeling gehaald

Mijn station
De eerste aflevering speelt zich af op station Rotterdam Centraal. Stationsmanager van Rotterdam Centraal Marijke Ris zorgt dat alles op het station geregeld is: ”Het station is het begin van je reis. Reizigers staan er denk ik niet bij stil wat er allemaal bij komt kijken om het station schoon, heel en levendig te houden. Mooi dat we op deze manier een groter publiek bereiken. Ik hoop dat mensen het station waar ze komen gaan zien als hun station. Diezelfde trots ervoor voelen als ik heb. Dat ze zich ervan bewust zijn dat wat ze thuis niet doen ook op het station niet doen. Het melden als er bijvoorbeeld iets kapot gemaakt wordt of als ze iets zien wat niet door de beugel kan. Je hebt elkaar nodig om de boel netjes te houden."

Het verschil maken
Dat collega´s niet elke dag een journalist achter zich aan krijgen vond hoofdconducteur Ivar wel even wennen: "Dat je ineens gevolgd werd tijdens je werk was vreemd, maar wel leuk dat iemand met interesse volgt wat je aan het doen bent. Reizigers zien je natuurlijk langskomen, nu liep iemand met mij mee en stelde vragen waarom ik iets doe. Ik hoop dat kijkers zien wat voor gevarieerd en leuk beroep conducteur is. Geen dag is hetzelfde en je kan echt het verschil maken voor mensen. Zo heb ik een reizigster een luisterend oor kunnen geven toen ze het moeilijk had. Zij was daar zo dankbaar voor dat ze een brief schreef. Die brief draag ik bij me omdat het laat zien dat mijn werk er echt toe doet."

Sociale Veiligheid
NS zet de veiligheid van reizigers en medewerkers altijd voorop. In 2000 startte NS met speciaal getrainde medewerkers die nu bekend staan onder de naam Veiligheid & Service.  Zij worden gericht ingezet in treinen en op stations. In de jaren daarna is hun aantal fors gegroeid naar zo’n 700. Ook zijn tal van initiatieven genomen om de sociale veiligheid in de trein en op het station verder te verbeteren. Op dit moment komt 90% van onze reizigers langs een toegangspoortje. Na de eerste stationscamera’s in de jaren ’90, werd in 2011 gestart met uitgebreid cameratoezicht op stations. Dit vindt inmiddels op 80 stations plaats. De beelden komen direct binnen bij de NS-meldkamer en zorgen ervoor dat er direct ondersteuning kan komen als dat nodig is. Bijna alle treinen hebben camera’s en nieuwe treinen hebben een open inrichting zodat er overal goed zicht is in de trein. Ook is de samenwerking met andere vervoerders en politie verbeterd. De stations zijn fors aangepakt en worden als veel prettiger en veiliger ervaren. In 2020 introduceerde NS het Whatsapp Alert. Een extra service voor reizigers waarbij zij direct in contact komen met de NS-meldkamer door een WhatsApp te sturen naar het nummer 06-13181318. In 2021 kwamen er ruim 1200 meldingen via Whatsapp Alert, bijna 400 meer dan in 2020. Door slim gebruik te maken van dit soort data kunnen medewerkers Veiligheid & Service daar ingezet worden waar ze nodig zijn.

Medewerking van NS
De serie komt tot stand binnen de journalistieke onafhankelijkheid van de Telegraaf. NS heeft hieraan meegewerkt, omdat we graag onze collega’s, hun professionaliteit en betrokkenheid willen laten zien tijdens de mooie en minder mooie kanten van het werk. Alle getoonde collega’s hebben hier toestemming voor gegeven.

Lijkt werken bij NS je wat? Wij zijn op zoek naar veel nieuwe collega´s waaronder conducteurs en medewerkers Veiligheid & Service. Via www.werkenbijns.nl kun je vacatures vinden die bij je passen.

Het iconische repetitieve patroon in de vloer is de inspiratie en de basis van het ontwerp. Dit patroon is in de jaren ’80 ontworpen en heeft een functioneel en richtinggevend karakter: de I’tjes en H’tjes geven weer waar de trapopgang is. Het ontwerptraject is zo ingericht dat de participanten met een ontwerpprogramma eenvoudig een bijdrage hebben kunnen leveren aan het ontwerp. 

Uniek ontwerpproces

Dre Urhahn van United Painting: “Behalve dat de Oosttunnel een heel bijzondere plek is, kent dit project ook een uniek ontwerpproces. Dat begon al toen United Painting bij het verstrekken van de opdracht met NS en ProRail de afspraak maakte dat het design pas gaandeweg de productie zou komen te ontstaan. Eenmaal bezig - een aantal muren waren zelf al geschilderd met een eerder ontwerp - werden we ineens gegrepen door de vormen van de iconische tegelvloer van de tunnel. Vormgeefster Marije Hester ontdekte dat door het toevoegen van geometrische vormen een eindeloze reeks unieke patronen gegenereerd kon worden, die telkens een nieuwe vibe hadden, maar toch hetzelfde ritme aan hielden als de vloer. Een bevriende computerprogrammeur bood aan om een ontwerptool te maken, waarmee iedereen stukjes patroon kon ontwerpen. Toen op een gegeven dag de inmiddels gepensioneerde architect Henk Woltjer de United Painting studio binnenliep, ons vertelde hoe hij ooit had mee ontworpen aan de vloer van de tunnel - en vervolgens zelf achter de design tool plaats nam was de cirkel rond. Zo werd het concept niet alleen totaal in co design ontworpen maar ook door de inmiddels meer dan honderd participanten - ook in co creatie gerealiseerd. Na een dagje schilderen mijmerden we na met Henk Woltjer en bedachten we dat dit multigenerationele proces gebaseerd was op de fundamenten van hiphop: Hij speelde ooit een strakke jazzbeat, nu maakte United Painting er een vernieuwende remix van, als een ode aan de Oosttunnel. We hopen dat de passanten tijdens hun aankomst, vertrek of overstap het ritme even kunnen voelen als ze er doorheen lopen.”

Realisatie

Om de grote reizigersstroom die dagelijks door de Oosttunnel komt niet te hinderen, is de realisatie van het kunstwerk met name in de nacht gedaan. Er hebben meer dan 100 vrijwilligers aan meegewerkt. 

Vorig voorjaar is NS op station Amsterdam RAI en Haarlem gestart met kunstexposities in leegstaande ruimtes  onder de titel Platform.  Na installaties van Herman Lamers (Amsterdam RAI), Dan Geesin (Haarlem), Fransje Killaars (Utrecht Centraal) en Peter Vink (Utrecht Centraal) is dit de vijfde kunsttoepassing die wordt gerealiseerd in tijdelijk leegstaande ruimtes.

Platform en Polderlicht
NS biedt een podium aan kunstenaars in stationsruimten die – tijdelijk - niet worden gebruikt. Onder de noemer Platform (in de betekenis van zowel perron als podium) creëren kunstenaars verrassende scènes waarbij ruimtelijke installaties en sculpturen een onverwacht en wisselend perspectief bieden aan de reiziger. De exposities duren circa een halfjaar, afhankelijk van de beschikbaarheid van de ruimtes. Platform is een initiatief van de kunstcommissie voor stations en wordt gerealiseerd in opdracht van NS door Polderlicht.

De campagne is vanaf 10 januari tot en met 30 januari online te zien en op de radio te horen. Ga voor meer informatie naar: ns.nl/inhaalreizen.

Kijk hier het verrassingsoptreden terug

Kun je niet wachten? Hierbij alvast een voorproefje.

Fabrikant Alstom is klaar met de toelatingstesten. Ook het interieur is helemaal af. NS heeft vorige week toestemming gevraagd aan de Inspectie Leefomgeving & Transport om proefritten en opleidingsritten te gaan rijden, eerst nog zonder reizigers en later met reizigers. Daarmee is de komst van deze trein die ook op de Hogesnelheidslijn gaat rijden een stap dichterbij. Tijdens deze proefritten gaat NS de functionaliteit en betrouwbaarheid van de trein testen. Belangrijk, want deze gloednieuwe trein gaat pas in de dienstregeling rijden als deze daar betrouwbaar genoeg voor is. Testmachinist Lieman kan niet wachten: “Ik denk dat reizigers veel plezier aan deze trein gaan beleven.”

Maak kennis met de ICNG: NS Weekly special

Oorspronkelijk zou afgelopen weekend de publiekspresentatie van de ICNG plaatsvinden op station Rotterdam Centraal. Vanwege de aangescherpte coronamaatregelen is deze uitgesteld. Om iedereen toch een kijkje in de nieuwe ICNG te gunnen is er een NS Weekly Extra gemaakt waarin NS het interieur presenteert.

Wanneer op het spoor?

NS werkt met fabrikant Alstom aan een uitgebreid test- en toelatingsprogramma. Door COVID-19 en de impact ervan op de wereldeconomie kunnen we op dit moment nog geen detailplanning geven over de volledige introductie van de snelle trein in de dienstregeling. Maarten Bakker, als programmamanager bij NS verantwoordelijk voor de ICNG: “De trein wordt in verschillende landen geproduceerd en ontwikkeld. Door corona lagen fabrieken stil, kon software niet getest en uitontwikkeld worden en waren onderdelen niet leverbaar. We doen er alles aan om er alsnog voor te zorgen dat de eerste reizigers in 2022 in kunnen stappen. NS stuurt hierbij primair op een betrouwbare introductie. Wij laten ons hierbij leiden door eerdere lessen met andere materieelintroducties. Dit betekent dat wij betrouwbaarheid en kwaliteit bóven tijdigheid stellen en geen concessies doen aan het proefbedrijf en een beheerste, stapsgewijze infasering.”

Door heel Nederland

De ICNG kan zeker 30 jaar mee en is van groot belang om huidige en toekomstige reizigers een kortere reistijd en comfortabele reis te kunnen bieden. Op dit moment heeft NS weliswaar fors minder reizigers en dat daalt weer sinds de laatste maatregelen. Echter, op de lange termijn gaan reizigersaantallen groeien: het ministerie verwacht tot 2040 tot 40 procent (ten opzichte van vóór corona) reizigersgroei op het spoor. Daarmee wordt de trein al helemaal onmisbaar, zeker gezien een aantal heel forse maatschappelijke opgaven. Het halen van de klimaatdoelen kun je vergeten zonder in te zetten op duurzaam openbaar vervoer. Wie één miljoen woningen wil bouwen, doet maar de helft van het werk als je niet investeert in duurzame mobiliteit. Niemand koopt immers een huis waar je niet fatsoenlijk kunt komen.

De trein heeft een maximumsnelheid van 200 km/ uur, waardoor deze gebruikt maakt van de voordelen van de hogesnelheidslijn en door het hele land steden sneller met elkaar kan gaan verbinden. Dat gaat gefaseerd. De trein gaat eerst over de Hogesnelheidslijn rijden tussen Amsterdam – Rotterdam – Breda, daarna ook (deels over de Hogesnelheidslijn) tussen Den Haag – Rotterdam – Eindhoven. In volgende stappen gaat de ICNG ook over de Hogesnelheidslijn van Amsterdam en Rotterdam naar Antwerpen en Brussel en uit de richting Rotterdam via Amsterdam Zuid door via Zwolle naar Leeuwarden en Groningen.

United Painting

United Painting werkt al meer dan 15 jaar in uiteenlopende communities en gemeenschappen wereldwijd. Wat ooit begon met het Favela Painting project in Rio de Janeiro, is uitgegroeid tot een collectief dat in de vorm van mobiele creatieve laboratoria, grote kunstprojecten realiseert op onverwachte plekken in de openbare ruimte. De methodiek wordt doorontwikkeld, ervaring getoetst en kennis gedeeld. De organisatie is intrinsiek community-based, beweegt op het snijvlak van hedendaagse kunst, design en maatschappij en heeft als doel om - samen met haar partners - zo betekenisvol mogelijke sociale impact te creëren.

Dre Urhahn van United Painting: “Het proces is daarbij net zo relevant als het resultaat. Met de gekozen locaties faciliteren wij iedere keer een tijdelijk decor waar buurtbewoners en bezoekers elkaar ontmoeten om samen te creëren en met elkaar in gesprek te gaan. Tijdens het proces wordt heel bewust plaats gemaakt voor de inbreng van alle betrokken partijen, wat leidt tot wederzijds begrip en verbinding. Het heeft invloed op de perceptie van een plek, en hoe men er met elkaar omgaat.”

Wie wint regenboogtaart?

Diverse ondernemers op het station kleuren ook mee in de regenboogkleuren. Zo zijn er Pride-proof etalages te bewonderen, hebben sommige winkels speciaal hun assortiment aangepast en zijn winkels geheel in stijl versierd. Iedereen kan stemmen op de favoriete deelnemer via Facebook @StationAmsterdamCentraal of Instagram @AmsterdamCS

Inclusief

NS streeft naar een inclusieve bedrijfscultuur waar iedereen gelijke kansen heeft. Bij ons is iedereen welkom, dat geldt voor reizigers en collega's. NS heeft sinds 2009 een eigen LHBTIQ-netwerk Trainbow.

Extra strandtreinen

Vanwege de zomerse termperaturen rijden we vandaag extra strandtreinen tussen Haarlem en Zandvoort aan Zee. Dit betekent dat er tussen 10.00 en 19.00 uur vier treinen per uur rijden, in plaats van twee.

Nederland telt vier Koninklijke wachtkamers, waaronder op station Amsterdam Centraal, Baarn, Den Haag Hollands Spoor. Deze wachtkamers worden door de koninklijke familie nog sporadisch gebruikt. Tegenwoordig zijn ze vooral bestemd voor speciale evenementen, al zijn de Koninklijke wachtkamers door coronamaatregelen op dit moment niet toegankelijk voor publiek. NS hoopt dat dit gauw weer mogelijk is.

Vincent Horst, namens NS en ProRail verantwoordelijk voor het onderhoud, vertelt in onderstaand filmpje meer over het renoveren van het originele kleed en de productie van de replica.

“In mijn nieuwe functie wil ik het voor elke Nederlander mogelijk maken om met een app naar keuze door het hele land te reizen. Dat gaan we realiseren met een nieuw, baanbrekend technisch platform dat mobiliteitsaanbieders en MaaS-aanbieders met elkaar verbindt. Laagdrempelig, kostenefficiënt en via een uniforme, open standaard. Zodat MaaS-aanbieders via hun apps een reis van deur-tot-deur kunnen aanbieden, met alle denkbare combinaties van OV, deelvervoerconcepten en ook taxi of huurauto. Als maatschappij bewegen we van bezit naar gebruik. Dat geldt ook voor de vervoerssector. Het Rivier-platform wordt dé katalysator van die beweging. Elke mobiliteitsaanbieder of MaaS-aanbieder die wil, kan toegang krijgen tot het nieuwe platform. Hoe meer partijen meedoen, hoe meer impact we samen kunnen maken voor de reiziger”, vertelt Joep Hendriks.

Hendriks heeft brede ervaring in de vervoerssector. De afgelopen jaren was hij manager corporate strategy bij NS. Ook speelde hij vanaf de start van de corona-pandemie een rol in de crisismanagementorganisatie van het bedrijf. De laatste maanden heeft hij zich met zijn team ingezet voor de ontwikkeling van een toekomstbestendig zakelijk productportfolio. In de jaren daarvoor werkte hij als secretaris van de Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen en als advocaat in dienstbetrekking. Voor zijn loopbaan binnen NS was hij advocaat, gespecialiseerd in Europees en mededingingsrecht. Ook werkte hij als projectmanager bij de voorganger van de Autoriteit Consument & Markt.

Over Rivier
Vervoerders HTM, NS en RET zetten zich in om het plannen, boeken en betalen van combinaties van vervoer via een app naar keuze makkelijker te maken, zodat de reiziger op elk moment en rekening houdend met de omstandigheden (weer, werkzaamheden, filedruk, etc.) moeiteloos een optimale reis kan samenstellen. Hiervoor ontwikkelen zij samen met Siemens Mobility een open MaaS-platform dat dit technisch mogelijk maakt. Dit zakelijke platform dient als stekkerdoos om aan de ene kant MaaS-aanbieders en aan de andere kant mobiliteitsaanbieders op een efficiëntere manier met elkaar te verbinden. Om dit platform te kunnen ontwikkelen, hebben de vervoerders onlangs een onafhankelijke joint venture zonder winstoogmerk opgericht, genaamd Rivier.

Meer weten?
Voor een gesprek over de mogelijkheden om aan te sluiten, ga naar: www.Rivier.nu of mail naar info@rivier.nu. Meer informatie over het doel, de rolverdeling en de governance van Rivier is te vinden in de bijlage.

Flipperkast

De naam van het kunstwerk, Tilt, verwijst naar een flipperkast. Har Hollands: “Er zijn op deze plek wel eens mensen op tilt gegaan. Dat zie je wel aan het glas van gebroken autoruiten dat op het parkeerterrein ligt. De effecten van een flipperkast heb ik verwerkt in de lichtinstallatie. Met het kunstwerk wil ik bezoekers aansporen om te spelen in plaats van dingen kapot te maken.”

Har Hollands liet zich inspireren door de drukke omgeving. Via de aansturing worden kleur, frequentie en oplichting geregeld. De lichtringen vormen een eigen laag die de ruimte onder de verschillende viaducten bij elkaar brengt. Het speelse, interactieve karakter betrekt bewoners en bezoekers, maakt nieuwsgierig. Het kunstwerk staat bij de onderdoorgang en zorgt niet alleen voor meer sfeer, maar ook voor meer geborgenheid.

Aantrekkelijke stationsomgeving en ontmoetingsplek

Ronald Mauer, lid van dagelijks bestuur stadsdeel Nieuw-West is tevreden. “Dit is niet alleen een mooie aanzet voor de broodnodige vernieuwing, maar vooral een in het oog springend kunstwerk waar veel inwoners en OV reizigers plezier aan gaan beleven. Kunst moet verwonderen, wordt altijd gezegd, en Tilt doet dat zeker. Dit verfraait de stationsomgeving.”

“Een station is niet alleen een plek waar je even op de trein of tram stapt, het is ook een ontmoetingsplek, vaak middenin je wijk. Daarom is het mooi dat de buurt ook betrokken is bij dit kunstwerk: het zorgt voor sfeer en verwondering. Het is goed dat we station Lelylaan straks samen met de gemeente en NS comfortabeler gaan maken.” aldus Harro Homan, regiodirecteur ProRail.

Herkenbare locatie

De openbare ruimte zag er rommelig uit en door de vele pilaren ontstaan er ongewenst veel donkere hoeken. De locatie vraagt om het creëren van een eigen, herkenbare plek die tegelijkertijd onderdeel blijft uitmaken van station Lelylaan. De voormalige opgang vanuit deze hoek wordt over een paar jaar weer in gebruik worden genomen tijdens de verbouwing, om het station toegankelijk te houden voor reizigers.

Leefbaarder

Het kunstwerk maakt deel uit van een brede aanpak van gemeente Amsterdam om fiets/autotunnels onder metro/treinsporen leefbaarder en veiliger te maken.

Update vrijdag 12 februari 16.00 uur:

Meer treinen op het spoor, NS rijdt dit weekend winterdienstregeling

Dit weekend rijdt NS weer meer treinen dan afgelopen dagen. Met deze winterdienstregeling rijden we op alle trajecten minimaal twee treinen per uur, soms vier keer per uur. Dit zijn zowel sprinters en intercity’s. Doordat er minder treinen rijden dan reizigers van ons gewend zijn, kan het soms drukker zijn in de trein.

ProRail en NS werken continu door om het spoor sneeuw- en ijsvrij te maken en eventuele verstoringen te verhelpen. Door deze aangepaste dienstregeling houden we meer ruimte op het spoor om eventuele problemen op te lossen. Inmiddels zijn veel opstelterreinen weer bereikbaar, en kunnen treinen van en naar de onderhoudsbedrijven voor controles en onderhoud. Zo komen er steeds meer treinstellen beschikbaar voor onze reizigers.

Het strenge winterweer blijft invloed houden op het spoor en de dienstregeling. Treinen en spoor zijn gevoelig voor winterse invloeden. De komende dagen hebben we nog steeds te maken met strenge vorst in de nacht waardoor er problemen kunnen ontstaan, bijvoorbeeld door rijpvorming aan de bovenleidingen.

Vanwege corona is het advies van de overheid om alleen gebruik te maken van het openbaar vervoer voor noodzakelijke reizen. Ondanks een aangepaste dienstregeling en de voorzorgsmaatregelen kan het winterse weer tot hinder leiden voor treinreizigers. Reizigers voor wie treinreizen dit weekend noodzakelijk is, raden we aan om voor de meest actuele reisinformatie vlak voor vertrek de reisplanner te raadplegen. En daarbij rekening te houden met langere reistijden. In de loop van de avond wordt de reisplanner bijgewerkt.

Update vrijdag 12 februari 06:15 uur:
NS rijdt op alle trajecten Sprinters en een aantal Intercity's

De opstart van de dienstregeling met Sprinters en een aantal Intercity's ging vanochtend naar verwachting. Intercity's gaan meer kilometers rijden en hun oorspronkelijke route afleggen waardoor er meer plaats is voor mensen die noodzakelijke reizen moeten maken. Doordat er minder treinen rijden dan reizigers van ons gewend zijn, kan het soms te druk zijn in de trein. We herhalen de oproep van de overheid: reis vanwege het coronavirus alleen als het noodzakelijk is.

Update donderdag 11 februari 16.55 uur:
Vrijdag meer treinen op het spoor

NS en ProRail willen een betrouwbare en voorspelbare dienstregeling voor de reiziger. Vrijdag voegen we weer nieuwe treinen toe. Daarmee rijden vrijdag op alle trajecten Sprinters en een aantal Intercity's. Ook de internationale treinen rijden weer.

In tegenstelling tot afgelopen dagen gaan Intercity's meer kilometers rijden en hun oorspronkelijke route afleggen. Daardoor is er meer plaats voor mensen die noodzakelijke reizen maken. Doordat er minder treinen rijden dan reizigers van ons gewend zijn, kan het soms te druk zijn in de trein. We herhalen de oproep vOp aan de overheid: reis vanwege het coronavirus alleen als het noodzakelijk is.

We werken continu door om het spoor sneeuw- en ijsvrij te maken en te houden. Inmiddels zijn veel opstelterreinen weer bereikbaar, en kunnen treinen van en naar de onderhoudsbedrijven voor controles, herstellingen en onderhoud. Zo komen er steeds meer treinstellen beschikbaar voor onze reizigers.

Het strenge winterweer blijft invloed houden op het spoor en de dienstregeling. Treinen en spoor zijn gevoelig voor winterse invloeden. De komende dagen hebben we te maken met strenge vorst in de nacht waardoor er problemen kunnen ontstaan, bijvoorbeeld door rijpvorming aan de bovenleidingen.

We adviseren reizigers kort voor vertrek hun reis te plannen, en rekening te houden met extra overstappen en langere reistijd.

In het filmpje hieronder zie je waarom we niet eerder met al onze treinen konden rijden:

Update donderdag 11 februari 9.30 uur :
Rijden door een besneeuwd landschap

Sommige machinisten maken beelden vanuit de trein als ze aan het rijden zijn. Het uizicht is op dit moment prachtig. En je komt wat dingen tegen. Zoals flinke stuifsneeuw achter de trein en kinderen die sneeuwballen naar je gooien. Hieronder wat fragmenten van machnisten Huey en Vincent. Check de volledige filmpjes op hun eigen YouTube kanaal: 
Kanaal van Huey
Kanaal van Vincent

Update donderdag 11 februari 6.00 uur :
NS rijdt Sprinters en meer Intercity’s

De opstart van de dienstregeling met Sprinters en een aantal Intercity's ging vanochtend naar verwachting, we gaan stapje voor stapje vooruit. Vandaag staan er meer Intercity’s ingepland dan gisteren. De eerste treinen zijn vanmorgen volgens planning vertrokken.

Update woensdag 10 februari 17.10 uur:
NS rijdt donderdag Sprinters en meer Intercity’s   

NS en ProRail willen ook donderdag een dienstregeling rijden met Sprinters en een aantal Intercity’s. Doel is om zoveel mogelijk treinen te rijden om reizigers zo snel en zo betrouwbaar mogelijk op hun bestemming te brengen. Hoewel we deze dienstregeling nu zo plannen, moeten reizigers rekening houden met uitval van treinen als gevolg van storingen. 

Het strenge winterweer blijft invloed houden op spoor en dienstregeling. Treinen en spoor zijn gevoelig voor winterse temperaturen. Vrieskou en vocht zorgen voor ijsafzetting aan bovenleidingen. Daarnaast konden treinen door de wisselstoringen van de afgelopen dagen de opstelterreinen niet verlaten waardoor treinen niet op de juiste plek konden worden gebracht voor onderhoudswerkzaamheden. Treinen hebben intensief onderhoud nodig om storingen en strandingen te voorkomen. Daardoor zijn veel minder treinen beschikbaar voor de dienstregeling. ProRail en NS werken met man en macht aan het voorkomen en verhelpen van storingen aan spoor en treinen. 

In de loop van de avond is de NS-reisplanner bijgewerkt. We adviseren reizigers kort voor vertrek hun reis te plannen, en rekening te houden met extra overstappen en langere reistijd. Daarnaast kunnen treinen voller zijn dan reizigers in deze tijd gewend zijn. We adviseren reizigers nadrukkelijk alleen op reis te gaan als de reis noodzakelijk is. 

Update woensdag 10 februari 14.45 uur : 
Collega's zijn hard aan het werk

Onze collega's zijn hard aan het werk om iedereen zo goed mogelijk van dienst te zijn. Hieronder laat een aantal van hen zich zien! 

Update woensdag 10 februari 14.15 uur : 
Noodzakelijke reizen

NS rijdt momenteel fors minder treinen dan reizigers van ons gewend zijn. Het kan hierdoor drukker zijn in de trein. We herhalen de oproep van de overheid: reis vanwege het coronavirus alleen als het noodzakelijk is. Zo blijft er ruimte in de trein voor de reizigers die deze noodzakelijke reizen moeten maken. Doordat er nu minder treinen rijden is deze oproep nog belangrijker geworden.

NS wijst erop dat het in de trein niet altijd mogelijk is om 1,5 meter afstand van elkaar te houden. In het OV-protocol is door de overheid vastgesteld dat de 1,5 meter afstandsnorm niet geldt in de voertuigen. Sinds 1 juni is het dragen van een mondkapje in het openbaar vervoer al verplicht.

Update woensdag 10 februari 11.15 uur:
Winterse treinbeelden vanuit de lucht

Onze drone-piloten Remco en Sep zijn gisterenmiddag gaan filmen in Utrecht. En dat leverde prachtige luchtbeelden op.

Update woensdag 10 februari 6.15 uur:
Aangepaste dienstregeling met Sprinters en enkele Intercity's opgestart

De aangepaste dienstregeling met Sprinters en op enkele trajecten ook Intercity’s is opgestart. Op dit moment kunnen er beperkt treinen rijden in Noord-Holland vanwege sneeuwduinen op het spoor. Ook zijn opstelterreinen moeilijk bereikbaar door wisselstoringen en zorgt vrieskou in combinatie met vocht voor rijp aan de bovenleiding. De hele dag staan monteurs en hulplocomotieven klaar om storingen zo snel mogelijk te verhelpen. We adviseren reizigers, die noodzakelijk op reis moeten, om kort voor vertrek hun reis te plannen. Houd rekening met extra overstappen en langere reistijd.

Update dinsdag 9 februari 16.00 uur
NS rijdt woensdag Sprinters en aantal Intercity’s vanwege strenge vorst  

NS en ProRail bereiden in verband met de strenge vorst voor woensdag 10 februari een aangepaste dienstregeling voor met Sprinters en op enkele trajecten ook Intercity’s.  

Vrieskou en vocht zorgen voor ijsafzetting aan bovenleidingen. Opstelterreinen en onderhoudsbedrijven zijn moeilijk bereikbaar door wisselstoringen en daarom kan een deel van de treinen niet worden ingezet voor de dienstregeling. NS en ProRail houden nauwlettend de weersverwachting in de gaten en werken continu door om zoveel mogelijk storingen te voorkomen. Ook morgen staan monteurs en hulplocomotieven klaar om storingen zo snel mogelijk te verhelpen en reizigers een betrouwbare dienstregeling te bieden. 

In de loop van de avond is de NS-reisplanner bijgewerkt. We adviseren reizigers kort voor vertrek hun reis te plannen, en rekening te houden met extra overstappen en langere reistijd. 

Update dinsdag 9 februari 15.30 uur:
Treinen ijsvrij maken in Groningen

Collega's bij het NS Onderhoudsbedrijf in Groningen werken 24 uur per dag om de treinen ijsvrij te maken. Zij maakten onderstaand filmpje. "Met enorme föhnen blazen we de treinen ijsvrij", zegt Ludwig Kempenaar van het onderhoudsbedrijf. "In een paar uur tijd kunnen ze dan weer verder. Dit doen we bij treinen die onderhoud nodig hebben of die veel ijs aan de onderkant hebben."

Update dinsdag 9 februari 11.55 uur:
Sneeuwduinen op het dak van Rotterdam Centraal

Op het dak van Rotterdam Centraal zijn sneeuwduinen te zien; grote ophopingen met sneeuw. "Daardoor is het station van binnen wat donkerder dan gebruikelijk", zegt stationsmanager Peter de Jong. "Ik ging even kijken of de sneeuw problemen veroorzaakte, maar dat is niet het geval." De derde foto is van Den Haag Centraal. Ook daar levert de sneeuw mooie plaatjes op.

"Ik heb dit echt nog nooit gezien en het is prachtig. Maar ik heb maar even gekeken, want het is wel ijskoud daar bovenop het dak." Er is de afgelopen dagen hard gewerkt door onze mensen op stations. Zo helpen ze reizigers op weg, wordt gladheid bestreden en perrons sneeuwvrij gemaakt.

Update dinsdag 9 februari 06.45 uur:
Treindienst met sprinters opgestart

Ook vannacht is door ProRail en NS heel hard gewerkt om alle storingen te verhelpen. De treindienst met sprinters is opgestart. Sprinters stoppen ook op kleine stations en daarmee kunnen we zoveel mogelijk reizigers naar hun plaats van bestemming brengen. Wel is er met name in Noord-Holland en Flevoland op dit moment sprake van uitval van treinen door sneeuwduinen op het spoor. De hele dag staan monteurs en hulplocomotieven klaar om storingen zo snel mogelijk te verhelpen. Ondanks alle inzet is de situatie op het spoor nog steeds onzeker en adviseren we reizigers waar mogelijk hun reis uit te stellen. 

Update maandag 8 februari 17.00 uur:
NS rijdt dinsdag alleen Sprinters vanwege strenge vorst

Vanavond en vannacht wordt, strenge vorst verwacht. Vrieskou en vocht zorgen naar verwachting voor ijsafzetting aan bovenleidingen. Daarnaast zijn er nog veel storingen op het spoor als gevolg van de hevige sneeuwval van de afgelopen dagen. NS en ProRail bereiden daarom voor dinsdag 9 februari een dienstregeling met enkel Sprinters voor. Sprinters stoppen ook op kleine stations en daarmee kunnen we zoveel mogelijk reizigers naar hun plaats van bestemming brengen. Waar mogelijk worden treinen verlengd. Ondanks alle inzet is de situatie op het spoor nog steeds onzeker en adviseren we reizigers waar mogelijk hun reis uit te stellen. In de loop van de avond is de NS-reisplanner bijgewerkt. We adviseren reizigers kort voor vertrek hun reis te plannen.

NS en ProRail houden nauwlettend de weersverwachting in de gaten. Beide organisaties werken continu door om zoveel mogelijk storingen te verhelpen en te voorkomen. Ook morgen staan monteurs en hulplocomotieven klaar om storingen zo snel mogelijk te verhelpen.

Update maandag 8 februari 11.30 uur
Extreem winterweer: waar mogelijk rijden Sprinters

De hevige sneeuwval en wind veroorzaakten gisteren veel storingen op het spoor. Ook vandaag zorgen sneeuw en veel wind voor problemen. Vannacht is door NS en ProRail hard gewerkt om vandaag treinen te kunnen rijden. Waar mogelijk rijdt NS Sprinters. Deze stoppen ook op kleine stations en daarmee kunnen we zoveel mogelijk reizigers naar hun plaats van bestemming brengen. We kunnen reizigers helaas geen zekerheid geven over het aantal treinen, de trajecten en de frequentie. NS en ProRail houden nauwlettend de weersverwachting in de gaten. We adviseren reizigers waar mogelijk hun reis uit te stellen. De meest actuele reisinformatie is kort voor vertrek te vinden in de reisplanner.

Update maandag 8 februari 06:15 uur
Mondjesmaat NS-treinen 

Vannacht is door NS en ProRail keihard gewerkt om vandaag treinen te kunnen rijden. Op dit moment rijden we waar het kan enkele sprinters. Er zijn op verschillende plekken in het land nog wisselstoringen. We kunnen reizigers nog geen zekerheid geven over het aantal treinen, de trajecten en de frequentie. We adviseren reizigers dringend om kort voor vertrek de reisplanner te raadplegen voor de meest actuele informatie. 

Update zondag 7 februari 17.50 uur
Extreem winterweer: verwachting mondjesmaat NS-treinen maandag

De hevige sneeuwval en wind veroorzaken vandaag veel storingen op het spoor. Een veilige en betrouwbare reis van onze reizigers en medewerkers staat voorop. Daarom hebben NS en ProRail samen moeten besluiten vandaag geen treinen meer te rijden. Ook morgen heeft het winterweer impact op onze dienstverlening: NS en ProRail doen hun uiterste best om maandag 8 februari treinen te laten rijden. Wij kunnen reizigers op dit moment nog geen zekerheid geven over het aantal treinen, de trajecten en de frequentie. Hiervoor zijn we afhankelijk van de verdere ontwikkeling van eventuele storingen op het spoor. Wij realiseren ons dat dit een vervelende situatie is voor reizigers die noodzakelijk op reis moeten.

In het hele land treden sinds zondagochtend met name wisselstoringen op. De wisselverwarming werkt, maar komt niet door de laag sneeuw. Hierdoor kunnen wissels niet meer bewegen. De storingsploegen van ProRail werken hard om dit op te lossen, maar de wind blaast de sneeuw weer terug in de wissels. De sneeuwval in combinatie met wind houdt de hele avond aan. De verwachting is dat we de storingen niet allemaal kunnen verhelpen en mogelijk kunnen de storingen zelfs terugkeren door dit specifieke weertype.

Het is lastig om nu al een duidelijk beeld te geven over de situatie van maandag. Voorop staat dat NS en ProRail zich tot het uiterste inspannen om storingen op te lossen zodat morgen treinen kunnen rijden. We adviseren onze reizigers, waar mogelijk, hun reis uit te stellen of een alternatief te zoeken. Raadpleeg de reisplanner kort voor vertrek voor de meest actuele informatie.

Update zondag 7 februari 14.00 uur
Door aanhoudend winterweer, vandaag geen NS-treinen meer

Het aanhoudende winterweer zorgt voor zoveel hinder van het treinverkeer dat NS en ProRail hebben besloten vandaag geen NS-treinen meer te rijden. Op dit moment zijn er te veel storingen om een betrouwbare treindienst te kunnen bieden. Later vandaag volgt meer informatie over het treinverkeer van morgen. Wij adviseren reizigers de reisplanner en de nieuwsberichten goed in de gaten te houden.

Update zondag 7 februari 12.00 uur
Hinder treinverkeer houdt aan

Sneeuw, wind en ijzel veroorzaken nog steeds veel storingen aan het spoor. Hierdoor kan NS op dit moment nog geen treinen rijden. Wij realiseren ons dat dit een vervelende situatie is voor onze reizigers. Het is helaas niet mogelijk om op dit moment aan te geven wanneer het treinverkeer kan worden opgestart. De aanhoudende sneeuw en wind blijven hinder veroorzaken. We verwachten in de loop van de middag daar meer informatie over te kunnen geven. NS en ProRail werken er keihard aan om het treinverkeer waar mogelijk weer op te kunnen starten. Dit gebeurt stap voor stap op de plekken waar dit mogelijk is en nog niet in het hele land. De veiligheid van onze reizigers en collega's staat hierbij voorop. NS adviseert reizigers die noodzakelijk moeten reizen de reisplanner goed in de gaten te houden

Update zondag 7 februari 10.10 uur
Nog geen treinverkeer mogelijk 

Vanwege de sneeuw, wind en ijzel is er tot zeker 12.00 uur geen treinverkeer mogelijk. Op basis van de nu beschikbare informatie is niet duidelijk wanneer we het treinverkeer hervatten. NS adviseert reizigers die noodzakelijk moeten reizen, de berichtgeving goed in de gaten te houden, er rekening mee te houden dat het nog even kan duren en hun reis uit te stellen. ProRail en NS werken er keihard aan om de dienstregeling zo snel mogelijk op te starten voor de reizigers.

Update zondag 7 februari 8.00 uur
Geen treinverkeer mogelijk tot zeker 10:00 uur

Zondag rijden tot zeker 10:00 uur geen treinen in Nederland. Het spoor is kwetsbaar voor dit soort winterse omstandigheden. Het winterse weer met sneeuw, ijzel en wind veroorzaakt veel storingen aan het spoor. Hierdoor is het helaas niet mogelijk om een betrouwbare dienstregeling op te starten. Wij kunnen reizigers door de vele storingen niet bieden wat ze van ons gewend zijn, wij vinden dit buitengewoon vervelend voor onze reizigers. Op basis van de nu beschikbare informatie is niet duidelijk wanneer we het treinverkeer hervatten. NS adviseert reizigers die noodzakelijk moeten reizen, de berichtgeving goed in de gaten te houden, er rekening mee te houden dat het nog even kan duren en hun reis uit te stellen. ProRail en NS werken er keihard aan om de dienstregeling zo snel mogelijk op te starten voor de reizigers.

Sneeuwploegen op perrons

Maar daar houdt het niet mee op. "De wegsleepdiensten die gestrande treinen weg slepen staan dit weekend paraat en het strooizout voor op de perrons is bijgevuld. Sneeuw en vorst zorgen voor gladheid, ook op perrons. Daarom strooien we op de stations zand, zout of dooikorrels. Ook zorgen we dat het perron, de looppaden en de toegangswegen sneeuwvrij zijn zodat stations goed begaanbaar zijn voor onze reizigers."

Ook de anti-icing installaties moeten nagekeken worden. "Die installaties staan op zes plekken in Nederland. Treinen worden -net als vliegtuigen- aan de onderkant met glycol behandeld zodat sneeuw en ijs minder kans krijgen te hechten. Zo wordt zoveel mogelijk voorkomen dat brokken sneeuw en ijs tussen wissels vallen en daar vastvriezen of de leidingen onder de trein beschadigen."

En dan is er nog een eindeloze checklist van dingen die moeten gebeuren. "Het belangrijkste is misschien wel dat onze eigen mensen goed geïnformeerd zijn. Daar oefenen we ook regelmatig mee, zowel landelijk als in de regio."

Kerstkaart

Ondanks dat we winterweer associëren met ellende, valt het voor machinisten wel mee. "Het is niet heel anders dan normaal", zegt machinist Gerrit Braster. "Het is juist ook heel mooi. Het kan echt lijken alsof je door een kerstkaart rijdt."

Gerrit leidt ook nieuwe machinisten op en natuurlijk is er dan aandacht voor weersomstandigheden. "Een machinist heeft een speciale app op zijn of haar telefoon waar op te zien is wat er moet gebeuren. Zo kan het zijn dat een trein al voorverwarmd moet worden. Dan wordt de verwarming eerder aangezet." Je moet ook goed opletten op opstelterreinen. "Sneeuw heeft een dempend geluidseffect. Dus je moet echt goed uitkijken als je naar je trein toeloopt."

Daarnaast is er regelgeving voor rijden met sneeuw en ijzel. "Als er stuifsneeuw is moet de machinist eens in de tien minuten flink remmen om de remschijven soepel te houden. En het kan ook zijn dat de stroomafnemer regelmatig op en neer gedaan moet worden om die ijsvrij te houden." Bij ijzel kunnen er in de ochtend lege treinen over het spoor gestuurd worden om de bovenleiding 'schoon' te rijden.

Maar gelukkig komt dat niet vaak voor. Vorig jaar heeft NS zelfs geen enkele dag last gehad van winterweer. "Belangrijk deel van de voorbereiding zit ook aan de sporen, bovenleiding en wissels." Lees hier meer over de voorbereidingen die spoorbeheerder ProRail treft op het winterweer.

Wat kunnen reizigers doen?

We kunnen besluiten om de dienstregeling aan te passen naar aanleiding van de weersomstandigheden. We raden reizigers aan om dan de weerberichten goed in de gaten te houden, de NS Reisplanner te checken voordat ze op pad gaan en vooral in de spits rekening te houden met langere reistijden en drukte.

In het onderzoek zijn verschillende elementen meegenomen om te toetsen of deze effect hebben op de beloning. Denk hierbij aan leeftijd, contractsoort, deeltijdfactor, wel of geen managementfunctie, cao-type, beoordeling en geslacht.

Anneke de Vries, lid Raad van Bestuur NS: “Met diverse teams behaal je betere bedrijfsresultaten. Tegelijkertijd waarborgen we de gelijkheid op het gebied van beloningen. Het gaat om wat je doet en de beloning die daarbij hoort.”

NS is een organisatie van en voor iedereen. De functie en werkervaring van een medewerker staan centraal, daarom zijn de meeste functies bij NS onderverdeeld in vaste salarisschalen.We blijven eventuele beloningsverschillen monitoren, daarom herhalen we dit onderzoek elk jaar.

De boom is in Brabant gekweekt en het heeft ongeveer tien jaar in beslag genomen om hem uit te laten groeien tot de huidige hoogte. Binnenkort krijgen ook de stations Rhenen, Amersfoort Vathorst, Zaandam Kogerveld, Akkrum, Gramsbergen, Baflo, Bad Nieuwenschans en Roodeschool een dergelijke boom, die in de boom- en boswereld een veteranenboom wordt genoemd. Deze bomen zullen nadat ze in het stationsgebied zijn gepland met rust worden gelaten. ProRail, stichting Probos en NS kijken daarnaast nog naar andere plekken om zo’n boom te planten.

Blikvanger en een ontmoetingsplaats

Duizenden bomen bij stations
Afhankelijk van de bodem, de boomsoort en de leeftijd nemen bomen 5 tot 50 kilo CO2 per jaar op. In totaal staan er in Nederland ongeveer 2700 bomen op en bij stations. ProRail en NS willen dat aantal uitbreiden tot 3000 stuks. Des te ouder de boom, des te diverser de levensomstandigheden voor plant en dier rondom de boom. Eerder dit jaar plantte ProRail nog 330 bomen bij het vernieuwde station Driebergen-Zeist.

Bussum Zuid Buitenpoort
Station Bussum Zuid is een van de buitenpoorten van NS. Buitenpoorten zijn stations die grenzen aan natuurgebieden. Door die ligging dienen deze stations als toegangspoort om de drukte en het lawaai van de stad te ontvluchten en de rust van de natuur op te zoeken. Wandelschoenen aangeraden!
 

Foto's: Gerrit Serné/ProRail

Breed gedragen
Dat het vrijhouden van geleidelijnen heel belangrijk is, wordt nog eens onderstreept door de brede samenwerking van partners die deze campagne steunen. ‘Houd de lijn vrij!’ is een initiatief van het Bartiméus Fonds en wordt uitgevoerd in samenwerking met de Oogvereniging, Koninklijke Visio, Bartiméus en de Robert Coppes Stichting. Ook NS ondersteunt ‘Houd de lijn vrij!’. 

Jaarlijks biedt NS vijf werkervaringsplaatsen aan. De afgelopen jaren is gebleken dat voor velen deze werkervaring een springplank is naar een baan elders, of solliciteerden via dit traject op een vaste baan bij NS. Zo ook voor onze collega's Eyad Abo Shamleh (afgebeeld op de foto), Ammar Alkhatib en Ahmad Sad Aldeen. Zij vertellen in deze video's over hun ervaringen.

"Je kunt van leeftijdgenoten zoveel leren"
Isa de Jong (22) komt uit Roosendaal en is trots te mogen exposeren in eigen stad. Ze liet zich inspireren door het boek 'wij zijn 17' van Johan van der Keuken. Deze beroemde fotograaf fotografeerde op 17-jarige leeftijd leeftijdsgenoten. Isa vertelt: "Op de kunstacademie ging ik stage lopen in Amerika en daar ontdekte ik hoeveel je kunt leren van leeftijdsgenoten, omdat je door verschillende ervaringen kennis opdoet die je kunt delen. Dat was mijn inspiratie voor de portretten van leeftijdsgenoten."

"Op een station bereik je de meeste mensen"
De expositie is een samenwerking met de Stichting Beeldmix. Zij helpen bij het ontwikkelen van jong fotografietalent en helpen hen hun talent te tonen. Rafaël Philippen, projectleider van de stichting, is enthousiast de expositie aan een breed publiek tonen. "We vinden het belangrijk om te laten zien wat andere fotografen hebben gemaakt en die historische fotografie levend te houden. De expositie van de beelden van Isa de Jong naast die van Johan van de Keuken laat zien hoe oude beelden inspireren tot nieuw werk. Ik vind het mooi deze foto's aan zoveel mogelijk mensen te tonen. Tijdens het wachten op de tram besefte ik me ineens dat op stations de meeste mensen komen. Zo ben ik uitgekomen bij NS en zij waren ook enthousiast. Het is fantastisch het werk van jong talent met zoveel mensen te delen."

Expositie
Het werk van Isa de Jong is tot en met 1 november te zien in het Tongerlohuys en tot eind van het jaar op station Roosendaal. De expositie is mogelijk gemaakt door stichting De Beeldmix, het Tongerlohuys en Spoorbeeld, de kunstcommissie van ProRail, NS en bureau Spoorbouwmeester.

Koffie en verbinding
Ook de oprichters van Coffeelab zijn enthousiast over hun nieuwe stek. Jeroen Veldkamp, mede-oprichter van Coffeelab: "Coffeelab is geboren op het Stationsplein. Dit was onze eerste vestiging en hier hebben we 5 jaar met veel liefde en passie een sociale rol vervuld, mensen met elkaar in contact gebracht en vreemden vrienden zien worden. We bieden naast koffie, een lekkere lunch en een goede WiFi-verbinding ook menselijke verbinding. We zijn blij weer in onze vertrouwde omgeving terug te zijn en willen graag weer die verbinding brengen en de 'vibe' overbrengen die mensen de afgelopen maanden zo gemist hebben."

Muziek in openingsweek
Iedereen met muzikaal talent wordt uitgenodigd om op de piano in de stationshal te spelen om het openingsweekend muzikaal te omlijsten. Dus of je komt voor koffie, ontbijt, lunch, borrel of om te werken, Coffeelab biedt voor ieder wat wils!

Vorig jaar moest de dienstregeling uitgedund worden vanwege de hitte. Tijdens de hittegolf moesten er bijna 600 rijtuigen van het spoor af voor onderhoud. Dit jaar waren dat er maar ruim 400, terwijl er meer hete dagen waren. En de dienstregeling is zo goed als intact gebleven.

Wat kan er misgaan?
Even een korte uitleg. Extreme omstandigheden hebben effect op treinen. Dat zien we vooral als de temperatuur boven de 30 graden uitkomt. Dan worden onderdelen te heet. Vooral als het 's nachts ook warm blijft en een trein niet kan afkoelen, kan het misgaan.

Het meest herkenbare onderdeel waarmee problemen kunnen ontstaan zijn airco's. Een dubbeldekker met zes rijtuigen heeft twee airco’s. Valt er een uit, dan kan de trein nog wel doorrijden. Valt de tweede uit, dan moet deze voor onderhoud van het spoor.

Daarnaast kunnen er problemen optreden met de 'tractie', de elektrische aandrijving van de trein, en de omzetters die hoogspanning naar laagspanning omzetten. "Vooral in de dubbeldekkers ontstaan snel problemen bij hoge temperaturen. Omdat het zware treinen zijn en er veel mensen in kunnen", zegt Strackx.

TRAXX locomotief met rijtuigen voor de HSL

HSL

Vorig jaar ging het vooral mis op trajecten die gebruikmaken van de HSL. Zoals Amsterdam - Breda en Rotterdam - Eindhoven. In de treinen die op de HSL rijden worden onderdelen gekoeld met olie. Maar die wordt erg warm bij hoge temperaturen waardoor de koelcapaciteit afneemt. Als het dan 's nachts ook warm is, wordt de olie steeds warmer. Vorig jaar hebben sensoren temperaturen van 55 graden Celsius gemeten onder de HSL-treinen.

Maar dit jaar hoefde de dienstregeling niet aangepast te worden. "We hebben een aantal preventieve acties gedaan", aldus Strackx. "Zo hebben we de airco's in de HSL-treinen op halve kracht laten draaien bij warm weer. Het gevolg was dat er nauwelijks uitval was van airco's en dat het toch voldoende koel bleef in de trein."

"Daarnaast hebben we sinds kort 'vlootanalisten'. Zij monitoren de treinen door verschillende sensoren. Daardoor kunnen we beter voorspellen waar het wellicht fout gaat in een trein. Zo kunnen ze eerder voor onderhoud weggestuurd worden."

"Als derde hebben we de koelingsapparatuur van de onderdelen in de treinen preventief extra gereinigd. Hierdoor waren er veel minder problemen met de tractie van de treinen."

Samenwerking

Maar dat is niet het enige. Het belangrijkste verschil met vorig jaar is de samenwerking binnen het bedrijf, zegt Strackx. "Een paar jaar geleden hebben we alle onderdelen binnen NS dichter bij elkaar gebracht. Daardoor kunnen we de hele operatie beter overzien. En daar plukken we nu heel erg de vruchten van. Voorheen zag je dat er alleen werd gekozen voor de dienstregeling. Het onderhoud aan treinen was ondergeschikt. Daardoor werd er soms te lang doorgereden met treinen of bleven ze ergens in het land op een 'parkeerplek' staan."

Nu is het veel meer een samenspel. "Er wordt  meer gekeken wat de beste keuze is; in de dienstregeling laten of naar een onderhoudslokatie sturen. We kijken wat het betekent voor de reizigers en wat er aan onderhoud kan gebeuren. Het gevolg is dat er een goede aanvoer is van treinen naar de onderhoudslokaties. Voorheen gebeurde het nog weleens dat het twee weken duurde voordat een trein van de 'parkeerplaats' naar het onderhoud ging. En dan heb je dus minder treinen tot je beschikking. Onderhoud is nu meer een onderdeel van het proces geworden."

Het onderderhoudsbedrijf van NS in Onnen

Oude en nieuwe treinen

Een andere belangrijke reden dat er geen problemen waren is dat sommige oude treinen niet meer rijden. Eind vorig jaar werd er bijvoorbeeld afscheid genomen van de DDM-trein (Dubbel Deks Materieel), de eerste dubbeldekkers van NS. En ook sommige series van de SGM-treinen zijn uit de dienstregeling. SGM staat voor stadsgewestelijk materieel. In die treinen is er alleen airco in de machinistcabine. "Die hebben we er vanaf geplukt, wat goed van pas komt voor de voorraad en het snel herstellen van andere airco's." Binnenkort haalt NS de SGM overigens stapsgewijs helemaal uit de dienstregeling.

Daarnaast zijn er nieuwe treinen bijgekomen, zoals de Sprinter Nieuwe Generatie (SNG). "We merkten dat de airco's daarvan maar heel weinig storingen laten zien."

Een Sprinter Nieuwe Generatie

Reis je tussen Amsterdam Centraal en Zandvoort aan Zee?

Twee treinen rijden direct van Amsterdam naar Zandvoort aan Zee de overige vier treinen rijden vanaf Haarlem naar Zandvoort aan Zee. Heb je net de rechtstreekse trein vanuit Amsterdam gemist of was deze te druk? geen probleem. Er rijden acht treinen per uur op het traject Amsterdam Centraal-Haarlem, neem een van deze treinen en stap over in Haarlem. De reistijd is even lang.

Van het strand terug naar huis

Vanwege het mooie strandweer dat is voorspeld, rijden de zes treinen morgen wat langer door tot 23.00 uur zodat we iedereen zo gespreid mogelijk ook weer naar huis kunnen brengen. Na 23.00 uur rijden er nog twee treinen per uur. Samen met gemeente, politie en veiligheidsregio zorgen we voor inzet van crowd control maatregelen zodat we onze reizigers gedoseerd het perron op kunnen laten en de treinen op tijd kunnen vertrekken. We roepen hen op een beetje rekening met elkaar en de 1,5 meter afstand te houden.

Als er een verstoring is, kijken we meteen naar alternatieven. Dat kan een omreisroute zijn of bussen. Als er een omreisroute is, zie je die in de reisplanner. Maar zien we dat het te druk is, dan geven we een ander reisadvies en vragen we je de reis uit te stellen.

Werkzaamheden

Het kan ook zijn dat we bussen inzetten. Als er werkzaamheden zijn doen we dat sowieso. Helaas is er in bussen ook minder zitgelegenheid. In coronatijd regelen we wat meer bussen dan normaal bij werkzaamheden, om toch te zorgen dat je op je bestemming komt. En we hebben reservebussen, voor als het echt te druk wordt. Let op: ook in de bus is een mondkapje verplicht.

Bij een ongeplande verstoring proberen we zoveel mogelijk bussen te bestellen, maar ook hier is er minder zitgelegenheid. Het kan ook voorkomen dat we je vragen de reis uit te stellen.

We vragen je op het station altijd goed naar onze medewerkers te luisteren, zodat we ervoor kunnen zorgen dat het niet te druk wordt en we nog altijd afstand kunnen houden van elkaar.

Goed voorbereid op reis

Plan je reis in de reisplanner, check je reis kort voor vertrek en neem mondkapjes mee. Meenemen van fietsen in de trein is tijdelijk niet toegestaan.

Wij vragen alle reizigers om alle landelijke richtlijnen na te leven:

* Draag een mondkapje in het OV* Houd minimaal anderhalve meter afstand van elkaar* Was uw handen regelmatig met water en zeep* Hoest en nies in de binnenkant van uw elleboog, gebruik papieren zakdoekje en schud geen handen* Blijf thuis als u verkoudheidsklachten heeft

En nog steeds geldt: reis alleen als het echt moet en vermijd drukke plaatsen en momenten

#sameNSterker.

Om ook je kennis van het gebouw op te vijzelen hebben we 5 weetjes over station Rotterdam Alexander op een rijtje gezet. 

1. Van beton naar glas
Het eerste stationsgebouw was een simpel, zeshoekig gebouwtje en werd gebouwd in 1968. In 1983 werd het station aangesloten op het metronetwerk en werd er een nieuw stationsgebouw neergezet. In het gebouw waren loketten aanwezig, die later werden vervangen door een AH to go. Het station had roltrappen en liften naar de perrons en de perrons waren voorzien van lange perronkappen. Uit onderzoek onder reizigers bleek dat ze zich niet altijd even veilig voelden op het station. Daarom heeft het nieuwe station glazen liften, is er zicht vanuit de stationshal op de metroperrons en is ook de gevel van het station helemaal van glas, zodat er veel meer overzicht is in het gebouw en op het voorplein. 

2. Veel reizigers en meer poortjes
Station Rotterdam Alexander is qua reizigersaantallen, na Centraal en Blaak, het derde station van Rotterdam. In een normale situatie stappen 37.000 reizigers op een werkdag op dit station in bus, metro of trein. Reden dus om een nieuw stationsgebouw te bouwen met meer faciliteiten, zoals winkels, en meer poortjes. Het aantal in- en uitcheckpoortjes op de treinperrons is verdubbeld en ook bij de metroperrons staan straks meer poortjes om reizigers de ruimte te geven en voor een snelle doorstroom. 

3. Heel veel staal en plafondplaatjes
De staalconstructie van het gebouw weegt maar liefst 150.000 kilo. Het zwaarste spant weegt 3646 kilo en overspant het metrospoor. In het stationsgebouw zijn de plafonds deels voorzien van metalen plafondstrips. Deze hebben niet alleen een zonnige, koperen kleur, ze zijn ook gemaakt in het zonnige Italie.

4. Groen dak
Het stationsgebouw heeft een groen dak. Het dak is bedekt 1440 vierkante meter met verschillende soorten sedumplantjes. Deze zorgen voor isolatie, maar ook voor verdeling van water bij een stevige regenbui. Het regenwater komt op die manier gedoseerd het riool in.

5. Terug naar de tekentafel
Het nieuwe ontwerp van de hal is gemaakt op basis van bouwtekeningen uit archieven. Tijdens de bouw bleek de constructie van het gebouw niet overeen te komen met de tekeningen en moesten er aanpassingen worden gedaan aan het ontwerp. Ook kabels en leidingen om het station lagen veel dieper dan gedacht. Terug naar de tekentafel en flink doorwerken dus! De bouw duurt mede hierdoor langer. Tot de zomer wordt er nog volop gewerkt aan het afbouwen van onder andere de loopbrug tussen metro en treinperron, de winkels en het voorplein. 

Uit de eerste bevindingen van de afgelopen drie weken blijkt dat reizigers deze service waarderen en een goede toevoeging vinden op de bestaande kanalen. De mogelijkheid om stil een melding te kunnen doen draagt volgens de melders bij aan het gevoel van veiligheid in de trein (rapportcijfer van 9.3). Het contact met de Meldkamer wordt als positief ervaren. Bij herhaaloverlast in de toekomst geven alle melders aan de dienst waarschijnlijk of zeker wel weer te gebruiken.

Aantal meldingen en soort meldingen
Tot en met donderdag 21 mei zijn 232 meldingen gedaan door reizigers, gemiddeld zo’n 11 meldingen per dag. Vooral in de eerste dagen betroffen dit veel testmeldingen of vragen voor Klantenservice. Het merendeel van de meldingen ging in de eerste drie weken over overlast zoals het overtreden van de huisregels in de trein. Ongeveer 1 op de 10 meldingen is tot nu gerelateerd aan de corona-maatregelen zoals het onvoldoende afstand houden of vragen over de beschikbare zitplaatsen in de trein.

De opvolging van een melding is maatwerk en kan per situatie verschillen. Ook nu is gebleken dat het vaak al voldoende is als een reiziger zich gehoord voelt of de conducteur een extra omroep doet. Waar assistentie nodig is worden onze Veiligheid & Service- medewerkers of Politie gevraagd om te ondersteunen. In een tijd waarin onze serviceverlening anders is dan reizigers van ons gewend zijn, willen we reizigers zo de mogelijkheid blijven bieden om altijd direct met NS in contact te komen mocht er zich iets voordoen in de trein.

Verkoop mondkapjes

Reizigers kunnen straks bij diverse winkels op het station een mondkapje kopen, waaronder de Kiosk en de Stationhuiskamer.

Fietsenstallingen, bagagekluizen en toiletten

Vanaf 25 mei zijn alle fietsenstallingen en Fiets&Service winkels ook weer beschikbaar voor reizigers die met de fiets naar het stations komen. De OV-fiets is de afgelopen maanden beschikbaar gebleven. De procedure van OV-fiets uitgifte is contactloos. In de fietsenstallingen waar medewerkers aanwezig zijn worden het zadel, de sleutel en de handvaten gedesinfecteerd.

Per 1 juni kunnen reizigers ook weer gebruikmaken van de bagagekluizen en hanteren de toiletten met medewerkers weer hun normale openingstijden.

1,5 meter maatregelen

Bij al deze faciliteiten worden maatregelen genomen om 1,5 meter afstand te kunnen bewaren net als op de rest van het station.

Wat een heerlijke dag! Alle #Stationshuiskamers zijn weer open. Met een aantal aanpassingen, bijvoorbeeld voorlopig geen zitgelegenheid, maar wél met de aller lekkerste #Cappuccino! ☕️ #treinleven pic.twitter.com/8jR9w1wKb4

— Lieke (@Lieke76) May 20, 2020