'Staking bij ProRail, hinder groter dan alleen stakingsgebied'. Maar waarom eigenlijk?

Waarom hebben ook aangrenzende gebieden last van de staking bij de verkeersleidingsposten van ProRail in Amsterdam en Alkmaar? En hoe beperkt NS gevolgen van de staking? Vier vragen aan Tim van Leeuwen, directeur Besturing Operatie NS.

Tim, waarom hebben reizigers in een groter gebied last van de staking dan waar daadwerkelijk gestaakt wordt? 
“De stakingsgebieden zijn relatief klein, maar onze treinen rijden vaak verder dan dit gebied. We rijden van Groningen naar Rotterdam en van Maastricht naar Den Helder. Op een normale dag rijden we dus ook veel treinen uit het hele land naar diverse bestemmingen in Noord-Holland. Net zoals vandaag. Dat betekent ook dat er dinsdagavond veel treinen in Noord-Holland eindigen. 

Die treinen zouden morgenvroeg bijvoorbeeld weer op pad gaan naar Maastricht en Nijmegen. Maar door de staking gaat dat niet: al het treinverkeer in Noord-Holland ligt plat. Hetzelfde geldt voor de machinisten en conducteurs die de treinen zouden bemensen. Die hebben als standplaats bijvoorbeeld Den Helder, maar daar ligt alles stil. Kort door de bocht; als de trein van Den Helder naar Maastricht niet naar Utrecht kan, komt ie ook niet in Maastricht.”

En wat gebeurt er met de treinen die vertrekken uit Maastricht? 
“De treinen die tijdens de staking vertrekken uit Maastricht kunnen door de staking bij ProRail de provincie Noord-Holland niet in. Die rijden tot station Utrecht Centraal en moeten dan omdraaien. Bij NS noemen we dat keren. En dat keren is een probleem. Station Utrecht Centraal is niet ingericht om talloze treinen te laten keren, want dat hoeft door onze lange lijnvoering immers nooit daar. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor station Leiden Centraal.”

Wat doet NS om overlast voor reizigers zo veel mogelijk te beperken? 
“Het beste dat NS voor de reiziger kan doen, is zo snel mogelijk weer de vertrouwde dienstregeling rijden. Zodra de staking op de verkeersleidingsposten voorbij is, proberen we zo snel mogelijk weer in cadans te komen. Daarom zetten we ’s ochtends zo veel mogelijk het materieel klaar, zodat we 's middags weer kunnen rijden zoals onze reizigers en wij dat gewend zijn. Ook was de reisplanner dinsdagmorgen al aangepast voor woensdag. Ook bij de komende stakingen willen we dat reizigers 24 uur van tevoren hun reis al kunnen plannen.”

Waarom rijdt NS eigenlijk die zogenoemde lange lijnvoering? 
“Dat is een direct gevolg van hoe ons kleine landje in elkaar steekt. In tegenstelling tot andere landen kent Nederland niet één dominant stedelijk gebied waar werkgelegenheid en onderwijs zich centreren. Denk bijvoorbeeld aan Parijs in Frankrijk. Daar moet 's ochtends iedereen heen en 's avonds weer iedereen weg. Daar richten de Franse spoorwegen (SNCF) hun dienstregeling dan ook op in. 

Nederland is echter één samenhangend netwerk van wonen, werken, leren en ontspannen. Ons land bestaat veel meer dan andere Europese landen uit meerdere commerciële- en kenniscentra. Amsterdam is de hoofdstad, maar de regering zetelt in Den Haag en voor innovatie moet je bijvoorbeeld weer naar Eindhoven. Wat je wel eens hoort, is waar: Nederland is eerder een grote stad dan een klein land. Niet alle Bosschenaren werken in Rotterdam en niet alle Groningers willen naar Amsterdam. Eigenlijk kun je zeggen dat iedereen in Nederland overal naartoe moet. En daar richt NS haar netwerk met lange lijnen op in.

Een groot voordeel is dat NS hiermee zowel de infrastructuur als het treinmaterieel optimaal benut. Door de lange lijnvoeringen hoeven er maar weinig treinen te keren in Utrecht en dat scheelt perroncapaciteit en dus ruimte op Utrecht Centraal, een plek middenin de stad waar ruimte beperkt is. Daarnaast zorgt het er ook voor dat 80 procent van onze reizigers niet hoeft over te stappen.”